DVB

မဟာစင္ မုန္တိုင္း​ဟာ အစိမ္း​ေရာင္ အဆင့္​ေျပာင္း​ျပီး​ ရခိုင္ကမ္း​ရိုး​တန္း​ မုန္တိုင္း​ အနၱရာယ္ ကင္း​႐ွင္း​သြား​ျပီျဖစ္​ေၾကာင္း​ မိုး​ေလဝသနွင့္​ဇလ​ေဗဒ ညြွႊန္ၾကား​မႈဦး​စီး​ဌာနက ​ေနာက္ဆံုး​သတင္း​ ထုတ္ျပန္လိုက္ပါတယ္။ ့​ျမန္မာစံ​ေတာ္ခ်ိန္ ည (၈)နာရီ အခ်ိ္န္ တိုင္း​ထြာခ်က္မ်ား​အရ ဘဂၤလား​ေဒ့​႐ွ္နိုင္ငံ ကမ္း​ေျခကို ျဖတ္​ေက်ာ္ဝင္​ေရာက္ခဲ့​တဲ့​ ကုန္း​တြင္း​ မုန္တိုင္း​ငယ္ဟာ အ​ေ႐ွ့​ေျမာက္ဘက္ကို ဆက္လက္​ေ႐ြ့​လ်ား​ကာ ​ေလဖိအား​နည္း​ ရပ္ဝန္း​အ​ေနနဲ့​ တ​ေျဖး​ေျဖး​ အား​ေပ်ာ့​သြား​ေၾကာင္း​ မိုး​ဇလက ခန့္​မွန္း​လိုက္ပါတယ္။ မုန္တိုင္း​ရဲ့​ လက္႐ွိအ​ေျခအ​ေနမွာ အစိမ္း​ေရာင္အ​ေျခအ​ေနကို ​ေရာက္႐ွိခဲ့​ျပီး​၊​ရခိုင္ကမ္း​ရိုး​တန္း​မွာ​ေတာ့​ မုန္တိုင္း​အနၱရာယ္ကင္း​႐ွင္း​သြား​တဲ့​ အ​ေျခအ​ေနျဖစ္​ေၾကာင္း​ မိုး​ဇလ ခန့္​မွန္း​ခ်က္ထဲမွာ ​ေဖာ္ျပထား​ပါတယ္။ မိုး​ေလဝသဌာနက ညြွႊန္ၾကား​ေရး​မႉး​ ဦခ်စ္​ေက်ာ္က “အစိမ္း​ေရာင္ရဲ့​ အဓိပၸာယ္က ဘာလဲဆိုရင္ မုန္တိုင္း​အနၱရာယ္ လံုး​ဝကင္း​သြား​ျပီ။ သူတို့​ ခို​ေအာင္း​ေနတဲ့​ေနရာ၊​ ​ေ႐ြွႊ့​ေျပာင္း​ေနတဲ့​ ​ေနရာ၊​ ပုန္း​ခို​ေနတဲ့​ေနရာ၊​ မုန္တိုင္း​ကင္း​လြတ္တဲ့​ေနရာက​ေန သူတို့​ထြက္လာျပီး​ သူတို့​ျမို့​၊​ သူတို့​႐ြာ၊​ သူတို့​အိမ္ကို ျပန္လာနိုင္တဲ့​ အ​ေျခအ​ေနကို အစိမ္း​ေရာင္လို့​ ​ေျပာတာပါ”လို့​ ဒီဗြီဘီကို ​ေျပာၾကား​ခဲ့​ပါတယ္။ ဒါ့​အျပင္ ျမစ္ဝကၽြန္း​ေပၚ၊​ မုတၱမ​ေကြ့​၊​ရခိုင္ကမ္း​ရိုး​တန္း​တစ္​ေလ္ြာက္နဲ့​ ကမ္း​လြန္ပင္လယ္ျပင္​ေတြမွာ တစ္ခါတစ္ရံ မိုး​သက္​ေလျပင္း​မ်ား​ တိုက္ခတ္ျပီး​လွိုင္း​ၾကီး​နိင္​ေၾကာင္း​၊​ မိုး​သက္​ေလျပင္း​က်စဥ္​ေရျပင္/​ေျမျပင္ ​ေလဟာ တစ္နာရီမိုင္(၄၀)အထိ တိုက္ခတ္နိုင္​ေၾကာင္း​၊​ မဟာစင္ မုန္တိုင္း​အတြက္ ​ေနာက္ဆံုး​သတင္း​ကို မိုး​ဇလ ထုတ္ျပန္လိုက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။

မဟာစင္ဆိုင္ကလုန္းမုန္တိုင္းရဲ့ အ႐ွိန္ေၾကာင့္ စစ္ကိုင္းတိုင္း၊ မနၱေလးတိုင္း၊ မေကြးတိုင္း၊ ပဲခူးတိုင္း၊ ခ်င္းျပည္နယ္နဲ့ ရခိုင္ျပည္နယ္တို့မွာ အခုအခ်ိန္ကစလို့ ေနရာကြက္ျပီး မိုးၾကီးမယ္၊ လွ်ပ္တျပက္ ေရၾကီးတာတို့  ေျမကြ်ံက်ျပီး ေျမျပိုတာတို့၊ ေတာင္ေပၚကားလမ္းေတြ ေျမျပိုက်ျပီး ပိတ္ဆို့တာတို့ ျဖစ္ေပၚနိုင္တယ္လို့ မိုးေလ၀သဌာနက ေျပာပါတယ္။ ဆုိင္ကလုန္းမုန္တုိင္း မဟာစင္နဲ့ ပတ္သက္ျပီး မုိးေလ၀သဌာန ညြွႊန္ၾကားေရးမႉး ဦးခ်စ္ေက်ာ္ကုိ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။ ဆုိင္ကလုန္းမဟာစင္ ကုန္းတြင္းျဖတ္ေက်ာ္သြားျပီလုိ့ သိရပါတယ္။ ေနာက္ဆံုးအေျခအေန ေျပာျပေပးပါ။ “ဘဂၤလားေဒ့႐ွ္နုိင္ငံ ကမ္းေျခကုိ စစ္တေကာင္းျမို့အနီးကေန ျဖတ္ေက်ာ္သြားပါတယ္။ ၃ နာရီ ၄၀ ေလာက္ျဖတ္တယ္။ က်ေနာ္တုိ့က ၃ နာရီ မိနစ္ ၃၀ တုိင္းထြာခ်က္ေတြကုိ အေျခခံျပီး ၄ နာရီမွာ သတင္းထုတ္ပါတယ္။ လက္႐ွိ ကမ္းေျခကုိျဖတ္ေက်ာ္ေနတဲ့ အေျခအေနျဖစ္လို့ အညိုေရာင္အဆင့္ပါ။ ” ရခုိင္ဘက္က မုန္တုိင္းဒဏ္နဲ့ ကင္းလြတ္သြားျပီလုိ့ ေျပာရင္ရမလား။ “မရပါဘူး။ မုန္တုိင္းကမ္းျဖတ္သြားခ်ိန္မွာ ရခုိင္ကမ္း႐ုိးတန္းဘက္မွာ ေမာင္ေတာ၊ စစ္ေတြခရို္င္တုိ့မွာ ေလဒဏ္၊ မိုးဒဏ္ခံေနရတယ္။ ဘယ္ေလာက္ထိခုိက္တယ္ဆုိတာ မသိေသးဘူး။ ခန့္မွန္းထားတာေတာ့ ေမာင္ေတာကမ္းေျခမွာ ပထမ ေရလိႈင္းအျမင့္ ခန့္မွန္းတာ ၈ ေပ ကေန ၁၀ ေပအထိ။ ဒါေပမယ့္ မုန္တုိင္းက ပထမကမ္းျဖတ္ခါနီးမွာ အင္အားနည္းနည္းေလ်ာ့သြားတယ္။ ေလတုိက္နႈန္းကလည္း ၁ နာရီ မုိင္ ၅၀-၆၀ ျပန္က်သြားတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေလတုိက္နႈန္းခန့္မွန္းခ်က္ကုိ ၁ နာရီ မုိင္ ၅၀၊ ၆၀ တုိက္နုိ္င္တယ္။ မုန္တုိင္းေၾကာင့္ ျမင့္တက္နုိင္တဲ့ ေရလိႈင္းကလည္း ေမာင္ေတာကမ္းေျခမွာ ၆ ေပ ကေန ၈ ေပကေလာက္ပဲ တက္ေတာ့မယ္။ စစ္ေတြခရိုင္မွာဆို ၄ ေပမွ ၆ ေပ။ အရင္ ထုတ္ထားတဲ့ ေက်ာက္ျဖူခရိုင္မွာဆုိတာကုိ မထည့္ေတာ့ဘူး။ ေက်ာက္ျဖူမွာ မတက္နုိင္ေတာ့ဘူးလို့ ခန့္မွန္းလုိ့ပါ။ မုန္တုိ္င္းနဲ့အတူ မုိးသည္းထန္စြာ႐ြာသြန္းနုိင္လုိ့ မနၱေလးတုိင္းေဒသၾကီး၊ စစ္ကုိင္းတုိင္းေဒသၾကီး၊ မေကြးတုိင္းေဒသၾကီး၊ ပဲခူးတို္င္းေဒသၾကီး၊ ခ်င္းျပည္နယ္၊ ရခုိင္ျပည္နယ္ေတြမွာ ေနရာကြက္ မုိးၾကီးမယ္လုိ့ ထည့္ထားတယ္။ ဘာလို့လဲဆုိေတာ့ ေနရာကြက္မိုးၾကီးရင္ လွ်ပ္တျပက္ ေရၾကီးတာ၊ မိုးမ်ားလုိ့ ေျမကၽြံျပီး ျပိုတာ၊ ေတာင္ေပၚကားလမ္းေတြေဘးက ေျမကမ္းပါးယံေတြဟာ ျပိုျပီး ကားလမ္းေပၚက်လုိ့ ကားလမ္းေတြသြားလုိ့မရေအာင္ ျဖစ္ျပီး အဆက္အသြယ္ျပတ္ေတာက္တာတို့ ျဖစ္မယ္ဆုိတဲ့ သေဘာတရားကုိ ရည္ညြွႊန္းျပီး ထည့္ပါတယ္။ မိဘျပည္သူေတြသိေအာင္ ေရဒီယိုနဲ့ ႐ုပ္ျမင္သံၾကားကုိ တုိက္႐ုိက္အင္တာဗ်ဴးလုပ္ျပီး အခု ထုတ္ျပန္ခ်က္ကုိ ႐ွင္းျပထားတာကုိ တင္ျပထားပါတယ္။” ၁၆ ရက္ညနဲ့ ၁၇ မွျဖစ္မွာလား။ ဘယ္ရက္ေတြ၊ ဘယ္အခ်ိန္ေတြျဖစ္နုိင္ပါလဲ။ “အခုကစ ကမ္းျဖတ္တာနဲ့၊ ၃ နာရီခြဲက စျဖစ္မွာပါ။ ဘယ္ေလာက္အထိ သတိထားေနရမလဲဆုိေတာ့ က်ေနာ္တုိ့ မုန္တုိင္း အားေလ်ာ့ပ်က္ျပယ္သြားျပီဆုိတဲ့ သတင္းေၾကညာတဲ့အထိပါပဲ။” မုန္တုိင္းနဲ့ ပတ္သက္လုိ့ ျဖည့္စြက္ေျပာခ်င္တာ ႐ွိရင္ ေျပာေပးပါ။ “တခ်ို့ အညိုေရာင္ဆုိတာ သေဘာမေပါက္ေတာ့၊ အညိုေရာင္ဆုိတာ မုန္တုိင္းကမ္းျဖတ္္္္ေနတယ္၊ မုန္တုိင္းဗဟုိခ်က္ျဖတ္တယ္လုိ့ အဓိပၸာယ္ရတယ္။ ဗဟုိခ်က္ျဖတ္တယ္ဆုိတာ တျခမ္းက်န္ပါေသးတယ္။ ဥပမာ ေ႐ြွႊတံဆိပ္ၾကည့္ရင္ ဟိုဘက္ျခမ္း၊ ဒီဘက္ျခမ္း၊ အလယ္မွာ အေပါက္႐ွိတယ္။ အခုအေ႐ွ့ဘက္ျခမ္းအရင္ ျဖတ္တယ္။ ဗဟုိခ်က္ ကမ္းေပၚေရာက္တယ္။ ေနာက္တျခမ္းက်န္ပါေသးတယ္။ ေနာက္တျခမ္းက ၃-၄ နာရီ ၾကာေအာင္ ကမ္းကိုျဖတ္ပါတယ္။ အဲအတြက္ေနာက္ထပ္ ၃-၄ နာရီ ၾကာ၊ ည ၇ နာရီေလာက္မွ ဒီဘက္အျခမ္းျပီးပါမယ္။ ျပီးရင္ေတာ့ ဒီမုန္တို္င္းက တခါတေလမွာ ကုန္းတြင္းမုန္တုိင္းအျဖစ္နဲ့ ဆက္ေနတတ္တယ္။ အခုကေတာ့ မုန္တုိင္းငယ္အျဖစ္နဲ့ ဆက္ေနနုိင္တဲ့အေျခအေန မဟုတ္ဘူး။ သုိ့ေသာ္လည္း ေနာက္ ၃ နာရီေလာက္ဆုိ ဘာျဖစ္နုိင္တယ္ဆုိတဲ့ဟာကုိ က်ေနာ္တုိ့ သတင္းထပ္ထုတ္မွာပါ။ ဒါေၾကာင့္ ေရဒီယုိတုိ့၊ တီဗြီတုိ့ကုိ ၾကည့္ဖုိ့လုိပါတယ္။ ဒါမွ ေနာက္ဆုံးအေျခအေနကုိ ၾကည္ျပီးေတာ့ ျပီးသြားတယ္ဆုိရင္ က်ေနာ္တို့က အစိမ္းေရာင္ကုိ ေၾကညာပါတယ္။ အစိမ္းေရာင္ရဲ့ အဓိပၸာယ္က ဘာလဲဆုိရင္ မုန္တုိင္းအနၱရာယ္ လုံး၀ကင္းသြားျပီ။ သူတုိ့ ခုိေအာင္းေနတဲ့ေနရာ၊ ေ႐ြွႊ့ေျပာင္းေနတဲ့ ေနရာ၊ ပုန္းခုိေနတဲ့ေနရာ၊ မုန္တုိင္းကင္းလြတ္တဲ့ေနရာကေန သူတုိ့ထြက္လာျပီး သူတုိ့ျမို့၊ သူတုိ့႐ြာ၊ သူတုိ့အိမ္ကုိ ျပန္လာနုိင္တဲ့ အေျခအေနကုိ အစိမ္းေရာင္လုိ့ ေျပာတာပါ။ “ဒါေပမယ့္ အဲဒီအခ်ိန္မွာ တခ်ဳိ့ေနရာေတြမွာ ဓာတ္ၾကိုးေတြ ျပတ္တာ၊ မွန္ေတြဘာေတြ ကြဲျပီးက်တာတုိ့ ႐ွိတဲ့ေနရာကုိ ေဒသအာဏာပုိင္နဲ့ သဘာ၀ေဘးဒဏ္ ကာကြယ္ေစာင့္ေ႐ွာက္ေရးအဖြဲ့ေတြက အညြွႊန္းေတြေပးထားပါတယ္။ ဒီေနရာကို မသြားရတုိ့၊ ၾကိုးေတြ၀ုိင္းျပီးေတာ့ တားျမစ္တဲ့ေနရာ သတ္မွတ္ထားတယ္။ အဲဒီေနာကုိ စူးစမ္းတဲ့သေဘာနဲ့ မသြားဖုိ့ လုိပါတယ္။ သြားရင္ ေဘးအနၱရာယ္႐ွိမွာစုိးလုိ့ တားျမစ္ထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီေနရာမွာ ေ႐ြွႊတုံး၊ ေငြတုံး ႐ွိတာမဟုတ္ပါဘူး။ ေဘးအနၱရာယ္ က်ေရာက္မွာစုိးလုိ့ ေျပာတပါ။ အဲဒါေၾကာင့္ ေဒသအာဏာပုိင္ရဲ့ လမ္းညြွႊန္ခ်က္ကုိ ေသခ်ာလုိက္နာျပီး တုံ့ျပန္ရင္ဆုိင္မယ္ဆုိရင္ ေဘးအနၱရယ္က်ေရာက္မႈက ေလ်ာ့ပါးသြားမယ္လုိ့ က်ေနာ္ေျပာခ်င္ပါတယ္။”

ဧရာ၀တီတုိင္း ငပုေတာျမို့နယ္အတြင္းက ေက်း႐ြာ ၁၀ ေက်ာ္မွာ အပူခ်ိန္ ျမင့္မားမႈေၾကာင့္ ကန္ေရေတြခန္းျပီး ေရ႐ွားပါးမႈျပဿနာနဲ့ ၾကံုေတြ့ေနရပါတယ္။ ငပုေတာျမို့နယ္ ျပင္ခ႐ုိင္အုပ္စုက ေက်း႐ြာေတြမွာ အပူခ်ိန္ ျမင့္မားမႈေၾကာင့္ ကန္ေရေတြခန္းျပီး ေရ႐ွားပါးမႈနဲ့ ၾကံုေတြ့ေနရတာလုိ့ အဲဒီေဒသကုိ ေရေတြ သြားေရာက္လႉဒါန္းေပးေနတဲ့ ျပင္ခ႐ုိင္ အမ်ဳိးသားဒီမုိကေရစီအဖြဲ့ခ်ဳပ္၀င္တဦးက ေျပာပါတယ္။ ျပင္ခ႐ုိင္အုပ္စုနဲ့ ၇ မုိင္ေလာက္ေ၀းတဲ့ ေဇာင္းခါးကုန္း၊ စင့္အုိင္၊ မက်ီးအုိင္၊ ၾကက္လွ်ာ၊ သံပုရာကုန္း အစ႐ွိတဲ့ ေက်း႐ြာနဲ့ အနီးနားတ၀ိုက္ေက်း႐ြာ ၁၄ ႐ြာေလာက္ ေရ႐ွားမႈနဲ့ ရင္ဆုိင္ေနရတာလုိ့ ေရသြားေရာက္လႉဒါန္းေပးေနတဲ့ ကုိရဲက ဒီဗြီဘီကုိ ေျပာပါတယ္။ “ေရကန္ကုိပဲ အသံုးျပုၾကရတာဆုိေတာ့ ရာသီဥတုကလည္း တအားေနေတြ ျပင္းျပီးေတာ့ ေရေတြ အကုန္ခန္းေျခာက္သြားတာ။ ကန္ေရေတြ ခန္းေတာ့ အဲေနရာမွာဆုိ ေတာ္ေတာ္ခန္းေတာ့ တူးေနတာ ၁၅ ရက္ေလာက္႐ွိျပီ။ က်ေနာ္တုိ့ စည္ပင္ကေရကုိ အဲဘက္ကုိ ကားနဲ့သြားျပီးလႉၾကတယ္။” ေရ႐ွားမႈၾကံုေတြေနရတာ ၁၅ ရက္ေလာက္႐ွိေနျပီျဖစ္ျပီး လက္႐ွိအေနအထားအရ အပူခ်ိန္ မ်ားေနေသးတဲ့အတြက္ ကန္ေတြ ခန္းေျခာက္ေနဆဲျဖစ္တဲ့အတြက္ ေရအကူအညီေတြ လုိအပ္ေန တယ္လုိ့လည္း ကုိရဲက အခုလုိ ဆက္ေျပာပါတယ္။ “အခုလည္း ေတာ္ေတာ္ပူေနတယ္။ ဒီအတုိင္းသာဆက္ပူရင္ ေတာ္ေတာ္ ဒုကၡေရာက္မယ္။ ကေလးေတြေရာ လူၾကီးေတြပါ က်န္းမာေရး ေတာ္ေတာ္ ထိခုိက္မယ္။ မိုးမ႐ြာေသးသေ႐ြ့ ေရ႐ွားမယ္။ က်ေနာ္တုိ့ ေရတအား႐ွားလာမယ္ဆုိရင္ေတာ့ ေရလႉမယ့္လူေတြ ႐ွာခ်င္တယ္၊ က်ေနာ္တုိ့နားမွာ ေရလမ္းနဲ့သြားရမယ့္ေနရာေတြ ႐ွိေသးတယ္၊ အဲေနရာေတြမွာလည္း ေရအခက္အခဲေတြ ၾကံုေနတယ္။” အရင္နွစ္ေတြကလည္း အခုလုိေရခန္းေျခာက္မႈေတြ ျဖစ္ပြားေပမယ့္ ဒီနွစ္မွာ အပူခ်ိန္ ပုိျပီး ျမင့္မားတဲ့အတြက္ ေရတစက္မွ မ႐ွိေလာက္ေအာင္ ေရခန္းေျခာက္သြားတယ္လုိ့လည္း သူက ဆက္ေျပာပါတယ္။ ေရ႐ွားပါးမႈၾကံုရတဲ့ ေက်း႐ြာေတြဟာ ပင္လယ္နဲ့နီးတဲ့အတြက္ ေရလုပ္ငန္း လုပ္ကုိင္စားေသာက္ၾကျပီး ႐ြာတ႐ြာကုိ အိမ္ေျခ ၁၀၀ ေလာက္႐ွိတယ္လုိ့ ေျပာပါတယ္။

သဘာ၀အရင္းအျမစ္ေတြကုိ စီမံခန့္ခြဲမႈမွာ ျမန္မာနုိင္ငံဟာ အနိမ့္ဆုံး အဆင့္႐ွိတဲ့အတြက္ ျမန္မာနိုင္ငံမွာ ရင္းနွီးျမႈပ္နွံမႈေတြ ျပုလုပ္ဖုိ့ အခ်ိန္ေစာေသးတယ္လုိ့ သယံဇာတ ေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ့က ထုတ္ျပန္ေျပာဆုိလုိက္ပါတယ္။ သဘာ၀အရင္းအျမစ္မ်ား စီမံခန့္ခြဲမႈ အညြွႊန္းကိန္းမ်ား သံုးသပ္ေလ့လာခ်က္အသစ္မွာ သဘာ၀အရင္းအျမစ္ၾကြယ္၀တဲ့ နိုင္ငံေပါင္း ၅၈ နိုင္ငံအနက္ ျမန္မာနိုင္ငံဟာ အနိမ့္ဆံုးအဆင့္႐ွိေနတယ္လုိ့ ျမန္မာနိုင္ငံ- သယံဇာတ အခြန္ဘ႑ာေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ့က ဒီကေန့ ထုတ္ျပန္ေျပာဆုိလုိက္ပါတယ္။ သယံဇာတအခြန္ဘ႑ာ ေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ့ရဲ့ အရင္းအျမစ္ စီမံခန့္ခြဲမႈ အညြွႊန္းကိန္းကို ေလာင္စာဆီ၊ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ့နွင့္ အျခားသတၱု တူးေဖာ္ေရးလုပ္ငန္း စီမံခန့္ခြဲမႈေတြကုိ တုိင္းတာျပီး – ဖြဲ့စည္းမႈဆိုင္ရာနွင့္ဥပေဒဆိုင္ရာတည္ေဆာက္မႈ၊  အစီရင္ခံမႈအေလ့အထ၊  လံုျခံုမႈနွင့္ အရည္အေသြးထိန္းခ်ဳပ္မႈ၊  ပတ္၀န္းက်င္ျမွင့္တင္မႈ အစ႐ွိတဲ့ သတ္မွတ္ခ်က္ေတြနဲ့  တုိင္တာရာမွာ ျမန္မာနုိင္ငံဟာ အနိမ့္ဆုံးျဖစ္တယ္လုိ့ ဆုိပါတယ္။ ျမန္မာနုိင္ငံအေနနဲ့ ၾကီးမားမ်ားျပားတဲ့ ေငြေၾကးေတြကုိ ပြင့္လင္းျမင္သာစြာနွင့္ ေရ႐ွည္ တည္တံ့ခိုင္ျမဲမႈကို ဦးတည္စီမံခန့္ခြဲနုိင္မႈ မ႐ွိေသးတဲ့ကာလတြင္း ျမန္မာနိုင္ငံမွာ ရင္းနွီးျမႈပ္နွံမႈေတြ ျပုလုပ္ဖုိ့ အခ်ိန္ေစာေသးတယ္လုိ့ ျမန္မာနိုင္ငံရဲ့ သဘာ၀ယံဇာတ အခြန္ဘ႑ာ ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာေရးအဖြဲ့၀င္ ဦး၀င္းေအာင္က ေျပာပါတယ္။ “ရင္းနွီးျမႈပ္နွံမႈအပိုင္းမွာ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈေတြ၊ တြင္းထြက္သယံဇာတဆုိင္ရာ စီမံကြပ္ကဲနိုင္မႈေတြကို အစုိးရကတစံုတခုအထိ ကတိေပးျပီး လုပ္ေဆာင္ပါမယ္ဆုိတာ ေတြ့ရေပမယ့္ ျပည့္ျပည့္စံုစံုေဆာင္႐ြက္ဖို့က က်ေနာ္တုိ့နုိင္ငံမွာ႐ွိတဲ့ ကြင္းဆင္းမႈဆုိင္ရာဥပဒေတြ၊ နုိင္ငံတကာစံခ်ိန္စံညြွႊန္းမီ အစီရင္ခံာ တင္ျပနုိင္တာေတြရယ္၊ သတင္းအခ်က္အလက္ရယူပုိင္ခြင့္ ေဒသခံေတြက စီမံကိန္းေတြလုပ္တဲ့ေနရာေတြမွာ ပါ၀င္ပတ္သက္နုိင္ခြင့္ေတြ အင္မတန္အားနည္းေနေသးတယ္။ အဲဒီ အခင္းအက်င္းေတြကုိ တစံုတခုအထိ ဖန္တီးေပးနုိင္ဖုိ့ လိုေသးတယ္။ ဒါေတြျဖစ္ဖုိ့ကလည္း ဥပေဒပုိင္းဆုိင္ရာ အေျခခံဥပေဒက နုိင္ငံသားတေယာက္ရပုိင္ခြင့္ေတြ ထိထိေရာက္ေရာက္ ကိုင္တြယ္ျပီးေတာ့။ စက္႐ုံအလုပ္႐ုံပုိင္းဆုိင္ရာမွာလည္း စံခ်ိန္စံညြွႊန္းကိုက္မီွေအာင္ ထိေရာက္ေအာင္ အတုိ္င္းအတာတခုအထိ လုပ္ေဆာင္ဖို့ လိုေသးတယ္။ အဲဒီအခင္းအက်င္းမ႐ွိေသးသမွ်ကေတာ့ နုိင္ငံျခားရင္းနွီးျမႈပ္နွံမႈေတြက တစံုတခုအထိ စဥ္းစားစရာ အေနအထား႐ွိေသးတယ္လို့ ျမင္ပါတယ္။” လက္႐ွိ ျမန္မာနုိင္ငံတြင္း လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ ဖြံ့ျဖိုးေရးစီမံကိန္းအမ်ားစုဟာ ေဒသခံ ျပည္သူ ေတြအတြက္ အက်ဳိးအျမတ္ လုံး၀မ႐ွိဘူးလုိ့လည္း ေျပာပါတယ္။ လက္႐ွိလုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ စီမံကိန္းေတြဟာ ဖြင့္လင္းျမင္သာမႈမ႐ွိသလုိ တာ၀န္ယူမႈ တာ၀န္ခံမႈအပုိင္းေတြ လုံး၀ ပ်က္ကြက္ေနတယ္လုိ့ ဆုိပါတယ္။ “ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ၊ သတင္းအခ်က္အလက္ထုတ္ျပန္မႈေတြ အင္မတန္အားနည္းေသးတယ္။ လူ့အသုိင္းအ၀ို္င္းတခုလုံးကုိ အက်ိုးအျမတ္ျဖစ္ထြန္းေစဖို့ကေတာ့ တာ၀န္ယူမႈ၊ တာ၀န္ခံမႈအပိုင္းေတြ၊ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈအပိုင္းေတြ ထိထိေရာက္ေရာက္ လုပ္ကုိင္ဖို့ လိုတယ္လို့ ေျပာခ်င္တယ္။ အဲဒါမွလည္း ေဒသခံေတြအေပၚ ထိခုိက္နစ္နာမႈနည္းျပီး ရင္းနွီးျမႈပ္နွံမႈကရလာတဲ့ ၀င္ေငြေတြက တုိင္းျပည္ရဲ့ နုိင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရးအခန္းက႑ေတြမွာ တစံုတခုအထိ အက်ိုးျဖစ္ထြန္းမယ္လို့ ေျပာခ်င္တယ္။” သမၼတ ဦးသိန္းစိန္တက္လာျပီးေနာက္ ရင္းနွီးျမႈပ္နွံမႈဆုိင္ရာဥပေဒေတြ၊ လယ္ယာေျမ ဥပေဒေတြကုိ တစုံတခုအထိ ေဒသခံေတြကို အကာအကြယ္ေပးနုိင္ေအာင္ ၾကိုးပမ္းေနေပမယ့္ ထိထိေရာက္ေရာက္ ကုိင္တြယ္ဖုိ့လုိတယ္လုိ့ ဦး၀င္းေအာင္က တုိက္တြန္းထားပါတယ္။

ေမ ၁၅ ရက္က ေ႐ြးခ်ယ္လိုက္တဲ့ ျမန္မာ့လက္ေ႐ြးစင္ေဘာလံုးအသင္းဟာ အၾကို ေ႐ြးခ်ယ္ လိုက္တာျဖစ္ျပီး တကယ့္ ပဏာမလက္ေ႐ြးစင္ အသင္းကို လာမယ့္ ဩဂုတ္လက်မွ အျပီးသတ္ ေ႐ြးခ်ယ္သြားမယ္လို့ ျမန္မာနိုင္ငံေဘာလံုးအဖြဲ့ခ်ဳပ္က ေျပာပါတယ္။ အခုေ႐ြးခ်ယ္လိုက္တဲ့ ေဘာလံုးသမားအေယာက္ ၃၀ ဟာ လာမယ့္ဆီးဂိမ္းျပိုင္ပြဲ၀င္ဖို့ အၾကိုေ႐ြးခ်ယ္ထားတာျဖစ္ျပီး တကယ့္ လက္ေ႐ြးစင္ ေဘာလံုးသမားေတြကိုေတာ့ ျမန္မာေန႐ွင္နယ္လိဂ္ျပိုင္ပြဲေတြ ျပီးမယ့္ ဩဂုတ္လက်မွ ေ႐ြးမယ္လို့ ေဘာလံုးအဖြဲ့ခ်ဳပ္ ေျပာေရးဆိုခြင့္႐ွိသူ ဦးစိုးမိုးက ေျပာပါတယ္။ “ဒါက ပဏာမ။ လူငယ္လူသစ္ေတြေရာ လူေဟာင္းတခ်ို့လည္း ပါတယ္။ ဩဂုတ္လ ၆-၇ ရက္ေန့ေလာက္က်မွ အတည္ျပုျပီး ဖုိင္နယ္ပဏာမ ထပ္ေ႐ြးမယ္။ အဲက် လူ ၃၀-၃၅ ေလာက္ ေ႐ြးမယ္။ အဲထဲကမွ အေကာင္းဆံုး ၂၀ ေ႐ြးမယ္။” အခု လတ္တေလာေ႐ြးခ်ယ္လိုက္တဲ့ ေဘာလံုးသမားေတြထဲမွာ လက္ေ႐ြးစင္ေဟာင္း ေတြျဖစ္တဲ့ ေဇာ္မင္းထြန္း၊ ၾကည္လင္းနဲ့ ေက်ာ္ေဇယ်ာ၀င္း စတဲ့ ေဘာလံုးသမားေတြ ပါ၀င္ပါတယ္။ လာမယ့္ ဆီးဂိမ္းျပိုင္ပြဲ၀င္ ေဘာလံုးအသင္းအတြက္ လူေ႐ြးခ်ယ္တဲ့အခါ အသက္ ၂၃ နွစ္ေအာက္ ေဘာလံုးသမားေတြကို ေ႐ြးခ်ယ္ရမွာ ျဖစ္ျပီး လက္ေ႐ြးစင္အျဖစ္ ေ႐ြးခ်ယ္သင့္တဲ့ ေဘာလံုးသမားေတြကို  အားကစားကေလာင္႐ွင္ ဦးစိုးညီက အခုလို သံုးသပ္ ေျပာပါတယ္။ “၂၀၁၃ ဆီးဂိမ္းက အိမ္႐ွင္လည္းျဖစ္ေတာ့ အကုန္လံုးကေမွ်ာ္လင့္တယ္ေလ။ အရင္ျပိုင္ပြဲေတြထက္ ပိုအေရးၾကီးေတာ့ လူေ႐ြးခ်ယ္မႈအပုိင္းကေနစျပီး ေသခ်ာစနစ္တက် လုပ္သင့္တယ္လို့ ထင္တယ္။ လူေ႐ြးခ်ယ္မႈအပုိင္းမွာလည္း အေတြ့အၾကံု႐ွိသူေရာ၊ ပါသင့္ပါသင့္ထုိက္သူေတြေရာ၊ အေျခခံေကာင္းတဲ့သူေတြေရာ မက်န္ခဲ့ရေအာင္ ေသခ်ာစိစစ္ေ႐ြးခ်ယ္သင့္တယ္လို့ ထင္ပါတယ္။” ျမန္မာ့လက္ေ႐ြးစင္ေဘာလံုးအသင္းဟာ ၂၀၀၉ ခုနွစ္ ဆီးဂိမ္းျပိုင္ပြဲတုန္းက ဒုတိယ၊၂၀၁၁ ခုနွစ္ ျပိုင္ပြဲတုန္းက တတိယ ရ႐ွိခဲ့ပါတယ္။ ျမန္မာက အိမ္႐ွင္အျဖစ္ လက္ခံက်င္းပမယ့္ အခုနွစ္ ဆီးဂိမ္းျပိုင္ပြဲမွာ ျမန္မာ့လက္ေ႐ြးစင္ ေဘာလံုးအသင္း ပထမ ေ႐ြွႊတံဆိပ္ ရ႐ွိဖို့ ေမွ်ာ္လင့္ေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီဇင္ဘာလ ဆီးဂိမ္းျပိုင္ပြဲ၀င္မယ့္ ျမန္မာေဘာလံုးအသင္းကို ျမန္မာအသင္းနည္းျပအျဖစ္ ကိုင္တြယ္ခဲ့တာ သက္တမ္း ၂ နွစ္ေလာက္ ႐ွိျပီျဖစ္တဲ့ ကိုရီးယားနည္းျပ ပတ္ေဆာင္ဟြာကပဲ ဆက္လက္ကိုင္တြယ္သြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဆီးဂိမ္းေဘာလံုးျပိုင္ပြဲ အုပ္စုေတြ မထြက္ေပၚေသးပါဘူး။

႐ွမ္းျပည္နယ္ ေတာင္ၾကီးျမို့မွာ ပအို၀္းအမ်ဳိးသား တပ္မေတာ္အသြင္ေျပာင္း ျပည္သူ့စစ္ေတြက အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ့ခ်ဳပ္ နန္းေဟာင္းေက်း႐ြာအုပ္စု ေမာက္စံေက်း႐ြာ႐ုံးကို လက္နက္နဲ့ ၀ိုင္းထားတယ္လို့ အန္အယ္လ္ဒီေတာင္ၾကီးခရိုင္ဥကၠ႒ ဦးခင္ေမာင္စိုးက ဒီဗြီဘီကို ေျပာပါတယ္။ “ဒီေန့မနက္ ျပည္သူ့စစ္ ၃၀ ေလာက္က လက္နက္နဲ့ ၀ိုင္းထားျပီး ႐ုံးထဲမွာ အန္အယ္လ္ဒီ အဖြဲ့၀င္ေတြျဖစ္ၾကတဲ့ အိမ္ပိုင္႐ွင္ရယ္၊ တျခား႐ြာသား ၃ ေယာက္ရယ္ကုိ ေပးမထြက္ဘူးတဲ့။ အဲဒါေၾကာင့္ က်ေနာ္တို့လည္း သက္ဆိုင္ရာ စရဖ (စစ္ဘက္ေရးရာလုံျခုံေရးအဖြဲ့)၊ အက္စ္ဘီ (အထူးသတင္းတပ္ဖြဲ့) ေတြ အေၾကာင္းၾကားထားေတာ့ အခုေတာ့ စရဖ ဆင္းသြားတယ္လို့ ၾကားတယ္။ စ၀ိုင္းတာေတာ့ မေန့ည ၁၀ နာရီေလာက္ကတည္းက” လို့ ဦးခင္ေမာင္စိုးက ႐ွင္းျပပါတယ္။ ေမာက္စံေက်း႐ြာ အန္အယ္လ္ဒီ႐ုံးတည္႐ွိတဲ့ ႐ြာလမ္းမၾကီးတေလွ်ာက္ကို ပိတ္ထားျပီး ကေလးငယ္ေတြကလြဲရင္ ျဖတ္သန္းသြားလာခြင့္ မေပးဘူးလို့ ဆိုပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္၀ိုင္းခံရတယ္ဆိုတာ မသိရေသးေပမယ့္ မေန့ကေတာ့ အန္အယ္လ္ဒီ တာ၀န္႐ွိသူေတြက ႐ြာသား ၂ ဦးကို ပအုိ၀္းျပည္သူ့စစ္အဖြဲ့က ဖမ္းဆီးခဲ့တဲ့အေပၚ လြွႊတ္ေပးဖို့ ပအုိ၀္းအဆင့္ျမင့္အရာ႐ွိတဦးနဲ့ ေဆြးေနြးျပီးတဲ့ေနာက္ ၀ိုင္းခံခဲ့ရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ သူက “လြန္ခဲ့တဲ့ ေမ ၁၄ ရက္ေန့တုန္းက ေတာင္ၾကီးျမို့နယ္ နန္းေဟာင္းေက်း႐ြာအုပ္စု ေမာက္စံ႐ြြာသား ၂ ေယာက္ကို ပအို၀္းျပည္သူ့စစ္အဖြဲ့က လက္ထိတ္ခတ္ ဖမ္းေခၚပါတယ္။ အဲဒီကိစၥ ႐ြာသားေတြက အန္အယ္လ္ဒီကို အကူအညီေတာင္းလို့ ဟိုပုန္းမွာ႐ွိတဲ့ ပအို၀္းကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရေဒသ ဥကၠ႒ ဦးခြန္စံလြင္ကို သြားေရာက္ေတြ့ဆုံညိွနႈိင္းပါတယ္။ အဲဒီညိွနႈိင္းပြဲမွာ ေျမယာကိစၥကိုေတာ့ ဥကၠ႒က သူတာ၀န္မခံဘဲ ဖမ္းဆီးထားသူေတြ ျပန္လြွႊတ္ေပးဖို့ လုပ္ေပးမယ္လို့ ကတိျပုခဲ့တယ္။ ဒါေပမယ့္ မလြွႊတ္တဲ့အျပင္ ညွိျပီးအျပန္မွာ ႐ြာသား ၃ ေယာက္ ထပ္ဖမ္းခံရျပန္တယ္” လို့ ေျပာပါတယ္။ ႐ြာသားေတြကို ဖမ္းဆီးမႈဟာ ပအုိ၀္းျပည္သူ့စစ္အဖြဲ့က သိမ္းဆည္းထားတဲ့ေျမေတြကို ႐ြာသားေတြက ျပန္ေတာင္းတာေၾကာင့္ ႐ြာသားေတြကို ျခိမ္းေျခာက္တဲ့အေနနဲ့ ဖမ္းဆီးျပတာလို့ ဦးခင္ေမာင္စိုးက ခန့္မွန္းေျပာဆိုပါတယ္။ နန္းေဟာင္းနဲ့ ေမာက္စံ႐ြာေတြမွာ ပီအန္အိုက သိမ္းဆည္းထားတဲ့ ေျမဧက ၅၀၀ ေက်ာ္ေလာက္႐ွိတယ္လို့ ဆိုပါတယ္။ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ့ခ်ဳပ္ေျပာခြင့္ရသူ ဦးဥာဏ္၀င္းကို ဆက္သြယ္ေမးျမန္းရာမွာ အခုလုိ လက္နက္ကုိင္စြဲျပီး ဖမ္းဆီးခ်ဳပ္ေနွာင္တာမ်ဳိးေတြနဲ့ မဟုတ္ဘဲ တျခားနည္းလမ္းနဲ့ အျမန္ဆုံးေျဖ႐ွွင္းသင့္္တယ္လို့ ေျပာပါတယ္။

ဘဂၤလားပင္လယ္ေအာ္က မဟာစင္မုန္တိုင္းဟာ ျမန္မာနိုင္ငံကို မ၀င္ေတာ့ဘဲ မုန္တိုင္းေဘးကေန ကင္းေ၀းသြားျပီလို့ မိုးေလ၀သပညာ႐ွင္ ေဒါက္တာဦးထြန္းလြင္က ေျပာဆိုပါတယ္။ ေဒါက္တာဦးထြန္းလြင္ကို ျမန္မာစံေတာ္ခ်ိန္ ညေန ၄ နာရီမွာ ေမးျမန္းရာမွာ ေျပာဆိုလိုက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။

မဟာစင္ဆိုင္ကလုန္းနဲ့ ပတ္သက္ျပီး အင္တာနက္၀န္ေဆာင္မႈကုမၸဏီ ဂူဂဲလ္က အကူအညီေပးမယ္လို့ ေျပာလာတဲ့အတြက္ ဆိုင္ကလုန္းအတြက္ လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ ျမန္မာျပည္က အစိုးရဌာနေတြနဲ့ ကုလသမဂၢ လူသားခ်င္းစာနာမႈ အကူအညီေပးေရးဌာန (OCHA) တို့ကို  ခ်ိတ္ဆက္ လုပ္ေဆာင္ေနပါတယ္။ မဟာစင္ဆိုင္ကလုန္းအတြက္ ဂူဂဲလ္က အကူအညီေပးမယ္လို့ ေျပာလာတဲ့အတြက္ ဂူဂဲလ္ရဲ့ ေဘးအနၱရာယ္ တုံ့ျပန္ေဆာင္႐ြက္ေရးအသင္းနဲ့ ျမန္မာျပည္က အစိုးရဌာနေတြ၊ ကုလသမဂၢ လူသားခ်င္းစာနာမႈ အကူအညီေပးေရး ဌာနေတြနဲ့ အဆက္အသြယ္ လုပ္ေဆာင္ေပးေနတယ္လို့ ျမန္မာနုိင္ငံ ကြန္ပ်ဴတာပညာ႐ွင္အသင္း အတြင္းေရးမႉး ဦးေသာင္းစုျငိမ္းက ေျပာပါတယ္။ အခုခ်ိန္အထိေတာ့ ေဆြးေနြးမႈေတြ လုပ္ေဆာင္ေနဆဲျဖစ္တဲ့အတြက္ ဘာအကူအညီေတြ ေပးမလဲဆိုတာကိုေတာ့ အတိအက် ေျပာလို့ မရေသးဘူးလို့ သူက ႐ွင္းျပပါတယ္။ အကူအညီေတြ ေပးျဖစ္မယ္ဆိုပါက ဂူဂဲလ္ထံကေန ရလာနုိင္တဲ့ အကူအညီေတြနဲ့ ပတ္သက္ျပီးေတာ့ ဦးေသာင္းစုျငိမ္းက အခုလို ႐ွင္းျပပါတယ္။ “ဂူဂဲလ္မွာ႐ွိတာက ျဂိုဟ္တုပံုရိပ္ေတြ႐ွိတယ္။ ျဂိုဟ္တုပံုရိပ္ေတြဟာ ေဘးအနၱရာယ္ဆုိင္ရာ တံု့ျပန္ေဆာင္႐ြက္မႈေတြအတြက္ရယ္၊ မုန္တုိင္းျဖတ္သြားျပီးခ်ိန္မွာ ကယ္ဆယ္ေရးနဲ့ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရး၊ ဆုိင္ကလုန္းထိခုိက္မႈ ဘယ္ေလာက္႐ွိလဲဆိုတာ ျပန္သံုးသပ္ရာမွာ အမ်ားၾကီး အေထာက္အကူျပုနုိင္ပါတယ္။ ျဂိုဟ္တုဓာတ္ပံုရနုိင္တာ တခု႐ွိတယ္။” တျခားနုိင္ငံေတြမွာ ဆူနာမီနဲ့ ဆိုင္ကလုန္းေတြ တုိက္ခတ္သြားျပီးတဲ့အခါ ဂူဂဲလ္က အင္တာနက္ေပၚ႐ွိ လူ႐ွာေဖြေရး (People Finder) မ်ားနဲ့ လုပ္ေဆာင္ကူညီခဲ့ဖူးတယ္လို့ ဆိုပါတယ္။ သဘာ၀ေဘးအနၱရာယ္  ခံစားရျပီး အသက္႐ွင္က်န္ရစ္တဲ့သူေတြက ေဆြမ်ိုး မိသားစုေတြကို သူတုိ့ခိုလႈံေနတဲ့ ေနရာမွာ သူတို့နဲ့ အတူ အသက္႐ွင္က်န္ရစ္ေနတဲ့သူေတြအေၾကာင္း ဖုန္းနဲ့ သတင္းေပးျပီး ဖုန္းလက္ခံရ႐ွိသူက အင္တာနက္ေပၚ႐ွိ လူ႐ွာေဖြေရး (People Finder) မ်ားတြင္ ထည့္သြင္းေပးျခင္းအားျဖင့္ ကမာၻတ၀န္း႐ွိ ေဆြမ်ိုးသားခ်င္းမ်ားနဲ့ သိ႐ွိ အဆက္အသြယ္ရေအာင္ လုပ္ေဆာင္ေပးတာ ျဖစ္တယ္လို့ သူက ႐ွင္းျပပါတယ္။

မဟာစင္ဆိုင္ကလုန္းမုန္တုိင္း ဟာ ခန့္မွန္းထားတဲ့ ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္း ေမာင္းေတာျမို့ကို ၀င္ေရာက္႐ုိက္ခတ္ျခင္းမ႐ွိေသးေပမယ့္ တဖက္နိုင္ငံ ဘဂ္လားေဒ့႐ွ္နိုင္ငံကို တိုက္ခတ္ေနတယ္လို့ ေမာင္ေတာေဒသေရာက္ ဒီဗြီဘီသတင္းေထာက္ ကုိသီဟက ေျပာပါတယ္။ မုန္တိုင္းအေနအထားဟာ မူလခန့္မွန္းထားတာထက္ အားေပ်ာ့မယ့္ အရိပ္အျခည္ေၾကာင့္ ေမာင္ေတာေဒသခံေတြ စိတ္ပူပန္မႈေလ်ာ့ပါးေနတယ္လို့ သူက ေျပာပါတယ္။ ျမန္မာစံေတာ္ခ်ိန္မြန္းလြဲ ၂ နာရီမွာ ကိုဖုိးသီဟနဲ့ ေမးျမန္းထားတာကုိ အသံဖုိင္မွာ နားဆင္နုိင္ပါတယ္။

ေကာ့မႉးျမို့နယ္ ျပည္သူ့လြွႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဟာ ဒီေန့မနက္ပုိင္းက ရန္ကုန္တိုင္း၊ ေကာ့မႉးျမို့နယ္ကို သြားေရာက္ျပီး ေဒသဖြံ့ျဖိုးေရးနဲ့ စာၾကည့္တိုက္ ဖြင့္လွစ္ေရး ကိစၥရပ္ေတြ ေဆြးေနြးခဲ့ပါတယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဟာ  ေဒၚခင္ၾကည္ေဖာင္ေဒး႐ွင္းရဲ့ ေ႐ြ့လ်ားေမာ္ေတာ္ကား စာၾကည့္တိုက္ ထား႐ွိဖြင့္လွစ္နိုင္ဖို့ သက္ဆိုင္ရာျပန္ဆက္ဦးစီးဌာနနဲ့ ဆက္သြယ္ညွိနႈိင္း ေဆြးေနြးခဲ့တယ္လို့ ေကာ့မႉးျမို့နယ္၊ အမ်ိုးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ့ခ်ဳပ္ စည္းရံုးေရးမႉး ဦးေအးသိန္းက ေျပာပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဟာ ကြမ္းျခံကုန္းျမို့မွာေနထိုင္တဲ့ သက္႐ြယ္ၾကီးျမင့္ျပီး နာ မက်န္းျဖစ္ေနသူ စာေရးဆရာၾကီး ေျမာင္းျမဘေဆြထံ ၀င္ေရာက္ျပီး ဂါရ၀ျပု အားေပးစကား ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

ဆိုင္ကလုန္း မဟာစင္ဟာ ဒီေန့ ဘဂၤလားေဒ့႐ွ္နိုင္ငံရဲ့ ေျမနိမ့္ကမ္းရိုးတန္းကို စတင္ျဖတ္ေက်ာ္ျပီး စစ္တေကာင္းနဲ့ ေကာက္ခ္စ္ဘဇား ဆိပ္ကမ္းေတြဆီကို တည့္တည့္၀င္ေရာက္လာပါတယ္။ ေလဟာ တနာရီမိုင္ ၆၀ ေက်ာ္နႈန္းေလာက္ တိုက္ခတ္ေနျပီး လႈိင္းေလေတြ ျပင္းလာျပီ ျဖစ္ပါတယ္။ မုန္တိုင္းဟာ ဘဂၤလားေဒ့႐ွ္ ေတာင္ဘက္ကမ္းရိုးတန္းက ခဲပူပါရာကို အရင္ဆံုး တိုက္ခတ္သြားျပီး ျမန္မာနိုင္ငံအနီး အေ႐ွ့ဘက္ကမ္းရိုးတန္းဆီ ဦးတည္ျပီး အေ႐ွ့ေျမာက္ဘက္လမ္းေၾကာင္းကို ေရာက္႐ွိေနပါတယ္။ မုန္တိုင္း၀င္ေရာက္ခ်ိန္မွာ လူ ၂ ဦး ေသဆံုးသြားတယ္လို့ သတင္းထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။ တဦးက သစ္ပင္လဲက်လို့ ေသဆံုးသြားတာျဖစ္ျပီး ေနာက္တဦးကေတာ့ မုန္တိုင္းကာကြယ္ အေဆာက္အဦဆီ သြားရာလမ္းမွာ ေသဆံုးခဲ့တာပါ။ သစ္ပင္ေတြ အျမစ္ကၽြတ္ထြက္တာ၊ အိမ္ေတြ ပ်က္စီးတာေတြလည္း ႐ွိတယ္လို့ မ်က္ျမင္ေတြက ေျပာပါတယ္။ ဘဂၤလားေဒ့႐ွ္အစိုးရဟာ မဟာစင္မုန္တိုင္း နီးကပ္လာခ်ိန္မွာ မုန္တိုင္းသတိေပးခ်က္ကို အဆင့္ ၇ မွ ၁၀ ထိ တိုးျမွင့္ ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။ မဟာစင္မုန္တိုင္းဟာ ဘဂၤလားပင္လယ္ေအာ္ကို ျဖတ္ျပီး ဘဂၤလားေဒ့႐ွ္ဘက္ကို လမ္းေၾကာင္းေျပာင္းလာခ်ိန္မွာ မုန္တိုင္းေၾကာင့္ သီရိလကၤာမွာ အနည္းဆံုး လူ ၇ ဦး ေသဆံုးျပီး ၃၉၉၁ ေယာက္ ေဘးလြတ္ရာ ေ႐ွာင္ေျပးခဲ့ရပါတယ္။

ထိုင္းနိုင္္ငံအေ႐ွ့ပိုင္း ခၽြန္ဘူရီခရိုင္ထဲမွာ ေလွလုပ္သားအျဖစ္ ေရာင္းစားခံရတဲ့ ျမန္မာေ႐ြွႊ့ေျပာင္း အလုပ္သမားေတြကို ထိုင္းအန္ဂ်ီအိုနဲ့ လူကုန္ကူးမႈတိုက္ဖ်က္ေရးအဖြဲ့က သြားေရာက္ ကယ္ထုတ္နိုင္ခဲ့ပါတယ္။ ေလွေပၚမွာ ေရာက္႐ွိေနတဲ့ ျမန္မာအလုပ္သမားတဦးရဲ့ ဖုန္းဆက္အကူအညီ ေတာင္းဆိုခ်က္အရ သက္ဆိုင္ရာ ေရတပ္နဲ့ ဆတဟိပ္ ျမို့မရဲစခန္း တာ၀န္႐ွိသူေတြ ေမ ၁၅ ရက္ေန့ ေန့လယ္ပိုင္းမွာ ကယ္ထုတ္နိုင္ခဲ့တယ္လို့ အလုပ္သမား အခြင့္အေရးျမွင့္တင္ေရး ကြန္ရက္ေဖာင္ေဒး႐ွင္းရဲ့ ဒါရိုက္တာ မစၥတာ ဆုန္ဖုန္္း ဆာကေယာ၀့္က ဒီဗြီဘီကို ေျပာပါတယ္။ ေရလုပ္သားမ်ား (ဓာတ္ပုံ - dailynews) “အလုပ္သမားက ဖုန္းဆက္တိုင္ထားတာေတာ့ အရင္လေတြကတည္းကပါ။ အဲဒီ ငါးဖမ္းေလွေတြကို ခ်ဥ္းကပ္နိုင္ဖို့ က်ေနာ္တို့ ၃ ၾကိမ္ ၾကိုးစားခဲ့တာ မေန့ကမွ ဖမ္းမိတယ္။ သူတို့ကို ေလွေပၚမွာ ပြဲစားက လာပို့ထားျပီး လုပ္အားခနဲ့ အေၾကြးျပန္ဆပ္ေနရတာ။ ဘယ္မွ သြားလာခြင့္မ႐ွိဘဲ တခ်ိန္လံုးခိုင္းစားေနတာလို့ ေျပာတယ္။ အကုန္လံုး လူ႐ြယ္လူငယ္ေတြခ်ည္းပဲ၊  လူကုန္ကူးခံရတဲ့ ပံုစံေပါ့။  ခုေလာေလာဆယ္  ပထုမ္ဌာနီခရိုင္ လူမႈဖြံ့ျဖိုးေရးကယ္ဆယ္ေရးဌာနမွာ ေခၚထားတယ္။ အမႈစစ္ေဆးဆဲကာလမို့ အျပင္လူေတြနဲ့ ဆက္သြယ္ခြင့္ မ႐ွိဘူး။” မေန့က ကယ္ထုတ္လာတဲ့အထဲမွာ ေ႐ြွႊ့ေျပာင္းအလုပ္သမား စုစုေပါင္း ၅၇ ဦး ပါ၀င္ျပီး အမ်ားစုက ကေမၻာဒီးယားနိုင္ငံသားျဖစ္ျပီး ျမန္မာအလုပ္သမား ၈ ဦး ပါ၀င္တယ္လို့ ဆုိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ သူတို့ထဲမွာ လူကုန္ကူးခံရသူ ဦးေရ၊ ကိုယ့္သေဘာနဲ့ကိုယ္ ေရာက္လာသူ ဦးေရ  စတာေတြကို တဦးခ်င္းစီ ထပ္ေမးေနေၾကာင္း၊ ဖုန္းဆက္အကူအညီေတာင္းသူ ျမန္မာအလုပ္သမားကေတာ့ ခ်ဳတ္၀ါးရီး အမွတ္ – ၁၂ ေလွေပၚမွာ သူနဲ့ အေဖာ္ ၄ ေယာက္ ေရာင္းစားခံရေၾကာင္း ေျပာတယ္လို့ ဆိုပါတယ္။ မေန့က ဖမ္းမိတဲ့ ေလွ စုစုေပါင္း ၄ စီးျဖစ္ျပီး ခ်ဳတ္၀ါးရီးကုမၸဏီပိုင္ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ အဲဒီေလွေတြကို ခၽြန္ဘူရီခရိုင္ ဆတဟိပ္ျမို့နယ္ထဲက ဆဲမ္ဆန္ပင္လယ္၀နဲ့ ေလွဆိပ္ေတြမွာ ဖမ္းဆီးခဲ့တာျဖစ္္ပါတယ္။ ဒီကိစၥမွာ ပါ၀င္ပတ္သက္တဲ့  ေလွဦးစီး ထိုင္းအမ်ိုးသား ၃  ဦးကို ဆတဟိပ္ အထူးစံုစမ္းေရးရဲတပ္ဖြဲ့က ထိန္းသိမ္းထားတယ္လို့ မစၥတာ ဆုန္ဖုန္းဆာကေယာ၀့္က ေျပာပါတယ္။

ရခိုင္ျပည္နယ္ စစ္ေတြျမို့က မြတ္စလင္ဒုကၡသည္ေတြက အာဏာပိုင္ေတြစီစဥ္တဲ့  မုန္တိုင္းေဘးလြတ္ရာေနရာကို ေျပာင္းေ႐ြြွႊ့ဖို့ သေဘာတူလိုက္တာေၾကာင့္ ဒီမနက္ ေ႐ြွႊ့ေျပာင္းမႈေတြ စတင္လုပ္ေဆာင္ေနပါတယ္။ ဒါနဲ့ပတ္သက္လို့ စစ္ေတြမွာ ေရာက္႐ွိသတင္းယူေနတဲ့ ဒီဗြီဘီသတင္းေထာက္ ေက်ာ္ေဇယ်ာ၀င္းက ဒီေန့ မနက္ ၈ နာရီခြဲမွာ ခုလို ေျပာပါတယ္။ “အခု ဘဂၤါလီဘက္က ဒုကၡသည္ေတြကေတာ့ စေျပာင္းေနျပီ။ ျပီးေတာ့ ညတုုန္းက မိုးေတြ တအား႐ြာတယ္ေလ။ ေလေတြတိုက္တယ္။ အဲဒါ ဒီေန့မနက္မွာ ဘဂၤါလီဘက္က ဒုကၡသည္ေတြ ေျပာင္းေနျပီ။ မေန့က မေျပာင္းဘူးဆိုတဲ့သူေတြလည္း ေျပာင္းျပီေပါ့ေနာ္။ စခန္းက ႐ြက္ဖ်င္တဲေတြကေန အနီး၀န္းက်င္႐ြာေတြက အိမ္ေတြကို ေျပာင္းေ႐ြွႊ့ေနၾကတာဆိုေတာ့ မီပါတယ္။ ႐ြက္ဖ်င္တဲေတြကို ျဖုတ္သိမ္းခိုင္းေနတယ္ ၀န္ၾကီးခ်ဳပ္က ဒီကေန့မနက္။ ” မြတ္စလင္ဒုကၡသည္ေတြကို ျပီးခဲ့တဲ့ရက္ေတြက ေျပာင္းေ႐ြွႊ့ခိုင္းစဥ္က ေျပာင္းေ႐ြွႊ့မယ့္အစီအစဥ္အေပၚ သံသယ၀င္ျပီး မေျပာင္းေ႐ြွႊ့ဘဲ မုန္တိုင္းကိုရင္ဆိုင္ဖို့ ရပ္တည္ေနၾကတာပါ။ အစိုးရဘက္ကေတာ့ ေျပာင္းေ႐ြွႊ့ခိုင္းတဲ့အစီအစဥ္ကို အသာတၾကည္လက္မခံရင္ေတာ့ အတင္းအက်ပ္ ေျပာင္းေ႐ြွႊ့ရလိမ့္မယ္လို့ ထုတ္ေျပာထားတာျဖစ္ျပီး ေျပာင္းေ႐ြွႊ့ဖို့ ညိွနႈိင္းမႈ အဆင္ေျပသြားတာပါ။ ျပည္နယ္အစိုးရ ဥပေဒခ်ဳပ္က မေန့ညေနပိုင္း စာနယ္ဇင္း႐ွင္းလင္းရာမွာ မေျပာင္းလိုသူေတြဟာ လက္႐ွိေနထိုင္တဲ့ေနရာေတြကို ျပန္လည္မရ႐ွိမွာကို စုိးရိမ္သံသယျဖစ္ေနၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ျပည္နယ္၀န္ၾကီးခ်ဳပ္ရဲ့ ေျပာဆိုခ်က္အရ မေန့ညေနမွာ မေျပာင္းဖို့ ျငင္းေနသူေတြဟာ ေျပာင္းေ႐ြွႊ့ဖို့ လက္ခံခဲ့ၾကတယ္လို့ သိရပါတယ္။ ဒီေန့မနက္ စစ္ေတြျမို့ အေျခအေနကိုလည္း ကိုေက်ာ္ေဇယ်ာ၀င္းက “အခုလက္႐ွိမွာ ေဈးဆိုင္ေတြပိတ္ထားတယ္။ မေန့ကဖြင့္တဲ့ ျမို့မေဈး ဆိုင္ခန္းေတြပိတ္လိုက္ျပီ။ အခုကေတာ့ လွ်ပ္စစ္မီးကေတာ့ လာေနတုန္းပဲ။ ညတုန္းကေတာ့ တညလုံးမိုး႐ြာတယ္။ ဒီမနက္ေတာ့ မိုးတိတ္သြားျပီးေတာ့ ေလတအား တိုက္ေနတယ္။ ေကာင္းကင္ကေတာ့ ပုံမွန္ အျဖူေရာင္ပါပဲ” လုိ့ ေျပာပါတယ္။ မုန္တိုင္းဒဏ္႐ုိက္ခတ္နိုင္တယ္လို့ ခန့္မွန္းထားတဲ့ ေျမပုံျမို့မွာလည္း မြတ္စလင္ဒုကၡသည္ ၄၀၀၀ ေလာက္ကို ျမို့နယ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉးက အျမင့္ပိုင္းက ေနရာေတြကို ေျပာင္းေ႐ြွႊ့ဖို့ စီစဥ္ခ်က္ဟာလည္း ကန့္ကြက္ခ်က္ေတြေၾကာင့္ ေနွာင့္ေနွးခဲ့ရေပမယ့္ မေန့ေန့ခင္းပိုင္း ၂ နာရီေလာက္မွာေတာ့ စတင္ေျပာင္းေ႐ြွႊ့ေနၾကျပီလို့ ေျပာပါတယ္။ မြတ္စလင္ဒုကၡသည္တဦးက “မေန့က ေန့လယ္ ၂ နာရီကတည္းက ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားေတာ့ ေ႐ြွႊ့ေနပါတယ္။ စစ္တပ္က ေ႐ြွႊ့ကို ေ႐ြွႊ့ရမယ္ဆိုျပီးေတာ့ စစ္တပ္က လုပ္ေနပါတယ္။ စစ္တပ္က ေအာက္မွာေနလို့မရဘူး၊ ကိုယ့္ဥစၥာကိုယ္ယူလာၾကပါလို့ ေျပာေနပါတယ္” လို့ ဆုိပါတယ္။ ရာသီဥတုအေျခအေနကေတာ့ ေလနည္းနည္းတိုက္ေနျပီး မိုး႐ြာေနတယ္လုိ ေျပာပါတယ္။ မုန္တုိင္းေဘးစိုးရိမ္ရတဲ့ ေမာင္ေတာျမို့ခံတဦးကို ဒီမနက္ ၉ နာရီမွာ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းရာမွာ ေလနည္းနည္းတိုက္ေနျပီး မုိးနည္းနည္းအုံ့ဆိုင္းေနတယ္လို့ ေျပာပါတယ္။ “လႈပ္႐ွားမႈအေျခအေနကေတာ့ အနၱရာယ္႐ွိတဲ့႐ြာေတြ အကုန္လုံးကို ေ႐ြွႊ့ေျပာင္းထားျပီးပါျပီ” ဒီမနက္ မုိးေလ၀သထုတ္ျပန္ခ်က္အရ မုန္တိုင္းဟာ ျမန္မာစံေတာ္ခ်ိန္ညေန ၆ နာရီမွာ ရခိုင္ျပည္နယ္ေမာင္ေတာျမို့နဲ့ ဘဂၤလားေဒ့႐ွ္နိုင္ငံ စစ္တေကာင္းအၾကား ၀င္ေရာက္မယ္လို့ ထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။ ျမန္မာဘက္မွာ မုန္တိုင္းေဘးဒဏ္က လြတ္ေအာင္ ေနရာေျပာင္းေ႐ြွႊ့မႈေတြ လုပ္ေနသလို ဘဂၤလားဘက္အျခမ္းမွာလည္း ေျပာင္းေ႐ြွႊ့ေနပါတယ္။

ေမ ၁၆ ရက္ မနက္ပိုင္း စစ္ေတြျမို့ျမင္ကြင္းအခ်ို့နဲ့ အုန္းေတာဒုကၡသည္စခန္းမွ မုန္တိုင္းလြွႊတ္ကင္းရာကုိ ေ႐ြွႊ့ေျပာင္းဖုိ့ ယာယီ႐ြက္ဖ်င္တဲေတြ ျဖုတ္သိမ္းေနၾကစဥ္။ View Photo Album

ျပီးခဲ့တဲ့ ေမလ ၉ ရက္နဲ့ ၁၀ ရက္ေန့ေတြမွာ အစိုးရ ျငိမ္းခ်မ္းေရးေဖာ္ေဆာင္မႈ လုပ္ငန္းေကာ္မတီ ဒုဥကၠ႒ ဦးသိန္းေဇာ္ဟာ ေကာ္မတီ၀င္တခ်ို့၊ လြွႊတ္ေတာ္အမတ္တခ်ို့ နဲ့အတူ ၀ ေဒသနဲ့ မိုင္းလားေဒသကို ျငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေနြးပဲြေတြ လုပ္ဖို့ သြားေရာက္ခဲ့ပါတယ္။ ေဆြးေနြးပဲြေတြအျပီး နွစ္ဖက္ ကိုယ္စားလွယ္ေတြ တေယာက္နဲ့ တေယာက္ လက္ခ်င္းခ်ိတ္ ဓာတ္ပံုေတြ အရိုက္ခံခဲ့ၾကေပမယ့္ တကယ့္တကယ္ ထူးျခားတဲ့ သေဘာတူညီခ်က္ေတြ ရခဲ့ၾကပါရဲ့လား၊ ျငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ ေ႐ွ့ကို ေျခတလွမ္း တိုးနိုင္ပါရဲ့လား ဆိုတာ ေမးခြန္းထုတ္စရာ ျဖစ္ေနပါတယ္။ ၀ ျပည္ ေသြးစည္းညီညြတ္ေရးပါတီ နဲ့ ေဆြးေနြးပဲြမွာ ၀ ဘက္က ပါတီ ဒုဥကၠ႒ ဦးေ႐ွာက္မင္လွ်ံနဲ့ ဦးေပါက္ယူရိတို့ တက္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ နွစ္ဘက္သေဘာတူ ဘာေၾကညာခ်က္မွ မထုတ္နုိင္ပါဘူး။ ၀ တပ္ဖဲြ့ဘက္က ေတာင္းဆိုတာေတြကို အထက္ကို ျပန္တင္ျပမယ္ ဆိုျပီးေတာ့သာ ဦးသိန္းေဇာ္က အေျဖေပးခဲ့တာနဲ့ အဆံုးသတ္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီ ေဆြးေနြးပဲြမွာ ၀ ဘက္က က်ယ္က်ယ္ျပန့္ျပန့္ သတင္းျဖစ္ေနတဲ့ တိုက္ခိုက္ေရး ရဟတ္ယာဥ္ေတြ ကိစၥ ေျဖ႐ွင္းခဲ့ျပီး အစိုးရဘက္ကို အခ်က္ ၃ ခ်က္ ေတာင္းဆိုခဲ့ပါတယ္။ တိုက္ခိုက္ေရး ရဟတ္ယာဥ္ေတြနဲ့ ပတ္သက္လို့ သတင္းေတြျဖစ္ေနသလို သူတို့အေနနဲ့ ရဟတ္ယာဥ္ေတြ ၀ယ္တာ မဟုတ္တဲ့အေၾကာင္း၊ အေျခခံ ဗဟုသုတ နည္းပါးတဲ့ ေဒသခံျပည္သူေတြ ေလ့လာၾကည့္႐ႈဖို့ စက္မပါတဲ့ ရဟတ္ယာဥ္ ၁ စီး၊ ေလယာဥ္ငယ္ ၁ စီး၊ သေဘၤာ ၁ စီး စီ ထိုင္းနုိင္ငံဘက္ကေန ၀ယ္ထားတဲ့အေၾကာင္း၊ လာအိုကေန တဆင့္ ကားနဲ့ သယ္ျပီး လက္႐ွိ ၀ ေျမာက္ပိုင္း မိုင္းေမာ ေဒသမွာ ႐ွိတဲ့အေၾကာင္း ဓာတ္ပံုအေထာက္အထား ေတြနဲ့ ႐ွင္းပါတယ္။ ၀ အဖဲြ့ဘက္က ေတာင္းဆိုခ်က္ေတြထဲက အေရးအၾကီးဆံုး အခ်က္ကေတာ့ လက္႐ွိ ဖဲြ့စည္းပံုအေျခခံဥပေဒထဲမွာ ၀ ေဒသကို “၀ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရ တိုင္း” အျဖစ္ သတ္မွတ္ထားရာကေန “၀ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရ ျပည္နယ္”အျဖစ္ သတ္မွတ္ေပးဖို့၊ ဒီလို သတ္မွတ္ေပးနုိင္ဖို့ အတြက္ အေျခခံဥပေဒကို ျပန္ျပီး သံုးသပ္ေပးဖုိ့ ျဖစ္ပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ လက္႐ွိ အေျခအေန ၀ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရ တိုင္း ဆိုတာကိုေတာင္ အစိုးရက အေကာင္အထည္ ေဖာ္ေပးေသးတာ မဟုတ္ပါဘူး။ ၂၀၁၀ ေ႐ြးေကာက္ပဲြ အၾကိုကာလက ေ႐ြးေကာက္ပဲြ ေကာ္မ႐ွင္ဟာ ၀ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရ တုိင္း ဖဲြ့စည္းမယ့္ ျမို့နယ္ တခ်ို့ကို ျပည္နယ္လြွႊတ္ေတာ္ မဲဆနၵနယ္ေျမေတြ သတ္မွတ္ရာမွာ တမင္ခ်န္လွပ္ထားခဲ့ပါတယ္။ ဒီအတြက္ ၀ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရ တိုင္း ဆိုတာလည္း ဖဲြ့စည္းနုိင္ျခင္း မ႐ွိေတာ့ပါဘူး။ အခု လက္႐ွိ ၀ အဖဲြ့က ၀ ေဒသ ကို ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရ ျပည္နယ္ သတ္မွတ္ေပးဖို့ ေတာင္းဆိုလာတဲ့အခါ ဖဲြ့စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ အခန္း ၂ ပါ ျပ႒ာန္းခ်က္ေတြအတိုင္း အေကာင္အထည္ ေဖာ္ရပါမယ္။ ဒါတင္မက တုိင္းနဲ့ ျပည္နယ္ စာရင္းမွာပါတဲ့ အေျခခံဥပေဒ ပုဒ္မ ၄၉ ကို ျပင္ဖို့ ျပည္လံုးကၽြတ္ဆနၵခံယူပဲြ က်င္းပျပီး အတည္ျပုခ်က္ရယူရ ပါဦးမယ္။ ေျပာရရင္ ဖဲြ့စည္းပံုလမ္းေၾကာင္းအတိုင္း သြားရင္ ၀ ေဒသ ကို ျပည္နယ္ သတ္မွတ္ေပးဖို့ မလြယ္ကူပါဘူး။ ၀ အဖဲြ့က ေနာက္ထပ္ ေတာင္းဆိုတာက သူတို့ စီးပြားေရးဆိုင္ရာ အဖဲြ့အစည္းေတြကို အရင္ ၁၉၈၉ ေနာက္ပိုင္း အပစ္အခတ္ ရပ္စဲထားစဥ္တုန္းကလို ၀ နယ္ ျပင္ပ ျမန္မာျပည္ အရပ္ရပ္မွာ လုပ္ပိုင္ခြင့္ အခြင့္အေရးေတြ ေပးဖို့ပါ။ ၀ တပ္ဖဲြ့အေပၚကို စစ္အစိုးရရဲ့ နယ္ျခားေစာင့္တပ္ဖဲြ့ေရး ဖိအားေပးမႈေတြ လုပ္မလာခင္၊ ခုလို စစ္ေရးတင္းမာမႈေတြ ျဖစ္မလာခင္ အခ်ိန္အထိ ၀ တပ္ဖဲြ့ပိုင္ ကုမၸဏီေတြနဲ့ စီးပြားေရး အဖဲြ့အစည္းေတြ၊ တ႐ုတ္နဲ့ ဖက္စပ္လုပ္ထားတဲ့ ကုမၸဏီနဲ့ စီးပြားေရး အဖဲြ့အစည္းေတြအားလံုး ျမန္မာျပည္ထဲမွာ စီးပြားေရး လုပ္ခြင့္ရခဲ့ပါတယ္။ ေက်ာက္စိမ္း၊ ေက်ာက္မ်က္တူးတာ၊ ေ႐ြွႊ႐ွာတာ၊ သစ္ထုတ္တာ၊ ကုန္ကူးတာ အပါအ၀င္ လုပ္ငန္းေပါင္းစံု လုပ္ခြင့္ရခဲ့ပါတယ္။ နယ္ျခားေစာင့္တပ္ဖဲြ့ေရး ၀ တပ္ဖဲြ့ဘက္က ျငင္းဆန္ခဲ့ျပီးတဲ့ေနာက္ စစ္အစိုးရဘက္က ၀ ေတြရဲ့ စီးပြားေရး လုပ္ခြင့္အားလံုး ႐ုပ္သိမ္းလိုက္ပါတယ္။ ဒီအတြက္ ၀ နယ္ျပင္ပ ျမန္မာျပည္ထဲမွာ လက္႐ွိ ဘာစီးပြားေရး လုပ္ငန္းမွ မက်န္ေတာ့တဲ့ အေျခအေန ေရာက္သြားရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ၀ အဖဲြ့ ေနာက္ဆံုးေတာင္းဆိုတာကေတာ့ စစ္ေရးနဲ့ ဖိအားမေပးဖို့ပါ။ အခုေနာက္ပိုင္း အစိုးရတပ္ဟာ ကခ်င္ေတြကို ေလယာဥ္ေတြ၊ တိုက္ခုိက္ေရး ရဟတ္ယာဥ္ေတြသံုးျပီး တုိက္ခိုက္တာ၊ ၀ နယ္ကို ေနရာယူ ျခိမ္းေျခာက္ဖို့အတြက္ အက္စ္အက္စ္ေအ ေျမာက္ပိုင္း တပ္ေတြကို ထိုးစစ္ဆင္ တိုက္ခိုက္တာေတြကိုလည္း သေဘာက်ပံု မရပါဘူး။ ေနာက္ သူတို့ မဟာမိတ္ ကိုးကန့္ေဒသကို စစ္တပ္က တုိက္ခုိက္သိမ္းပိုက္လိုက္တာလည္း ဘာမွ မၾကာေသးပါဘူး။ ဒီ အေျခအေနေတြေအာက္မွာ အစိုးရကို စစ္ေရးနဲ့ ဖိအားမေပးဖို့ ေတာင္းဆိုလိုက္တာပါ။ ဒီအတြက္ အစိုးရ ျငိမ္းခ်မ္းေရး ကိုယ္စားလွယ္ ဦးသိန္းေဇာ္တို့ဘက္ကေတာ့ ဘာ အေျဖမွ မေပးနုိင္ပါဘူး။ အထက္ကို ဆက္ျပီး တင္ျပေပးမယ္ ဆိုတာေလာက္နဲ့ပဲ ျပန္လွည့္ခဲ့ၾကရပါတယ္။ ဒါကိုၾကည့္ရင္ ၀ အဖဲြ့နဲ့ အစိုးရၾကားက ျငိမ္းခ်မ္းေရး တည္ေဆာက္နိုင္ဖို့ အလွမ္းေ၀းေနဦးမယ့္ အျပင္ စစ္ေရးတင္းမာမႈဟာလည္း ဆက္ျပီး တည္႐ွိေနဦးမယ္လို့ ခန့္မွန္းရေၾကာင္းပါ။ မွတ္စု ၀ ေဒသ အတြက္ဆိုရင္ ျပည္သူ့လြွႊတ္ေတာ္အမတ္ တ၀က္၊ အမ်ိုးသားလြွႊတ္ေတာ္အမတ္ တ၀က္နဲ့ ႐ွမ္းျပည္နယ္က လာတဲ့ အမတ္အားလံုးရဲ့ ထက္၀က္က သေဘာတူရင္ သမၼတ ဆီ တင္ျပနိုင္တယ္လို့ ျပ႒ာန္းထားပါတယ္။ ဒီလိုမွ သေဘာမတူနုိင္ရင္ေတာ့ ျပည္ေထာင္စုလြွႊတ္ေတာ္အမတ္ စုစုေပါင္း ၄ ပံု ၃ ပံုနဲ့ အထက္ ေထာက္ခံရင္ သမၼတ ဆီ တင္ျပေပးနုိင္တယ္လို့ ျပ႒ာန္းထားပါတယ္။

မဟာစင္ဆုိင္ကလုန္းမုန္တုိင္းဟာ ျမန္မာစံေတာ္ခ်ိန္ ၉ နာရီ ၃၀ မိနစ္ အခ်ိ္န္ တုိင္းထြာခ်က္အရ အေ႐ွ့ေျမာက္ဘက္ကုိ ဆက္လက္ေ႐ြ့လ်ားျပီး၊ ဘဂၤလားေဒ့႐ွ္နုိင္ငံ၊ စစ္တေကာင္းျမို့နွင့္ ျမန္မာနုိင္ငံ ေမာင္ေတာျမို့အၾကားမွ ကမ္းေျခကုိ ယေန့မြန္းလြဲပိုင္း ျဖတ္ေက်ာ္ဝင္ေရာက္မယ္လုိ့ မုိးဇလက ခန့္မွန္း ထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။ ဆုိင္ကလုန္းမုန္တုိင္းရဲ့ လက္႐ွိအေျခအေနမွာ အနီေရာင္အေရးေပၚအေျခအေနကုိ ေရာက္႐ွိျပီး ဘဂၤလားေဒ့႐ွ္နုိင္ငံနဲ့ ျမန္မာနုိင္ငံနယ္စပ္ကုိ ဦးတည္ေ႐ြ့လ်ားေနတယ္လုိ့ ဆုိပါတယ္။ မဟာစင္ဆုိင္ကလုန္းမုန္တုိင္းဟာ ကမ္းေျခကုိ ျဖတ္ေက်ာ္စဥ္ ေလတုိက္နႈန္းမွာ ၁ နာရီလွ်င္ မုိင္ ၆၀ မွ မုိင္ ၇၀ အထိ တုိက္ခတ္နုိင္ျပီး မုန္တုိင္းေၾကာင့္ ျမင့္တက္နုိင္တဲ့ ေရလႈိင္းအျမင့္မွာ ေမာင္ေတာျမုိ့နယ္ ကမ္းေျခတြင္ ၈ ေပမွ ၁၀ ေပခန့္၊ စစ္ေတြခ႐ုိင္ ကမ္းေျခတြင္ ၆ ေပမွ ၈ ေပခန့္နဲ့ ေက်ာက္ျဖူခ႐ုိင္ကမ္းေျခတြင္ ၄ ေပမွ ၆ ေပခန့္ ျမင့္တက္နုိင္တယ္လုိ့ ေၾကညာခ်က္မွာ ေဖာ္ျပပါတယ္။ မုန္တုိင္းနဲ့အတူ မုိးသည္းထန္စြာ႐ြာသြန္းနုိင္ပါသျဖင့္ စစ္ကုိင္းတုိင္းေဒသၾကီး၊ မနၱေလးတုိင္းေဒသၾကီး၊ မေကြးတုိင္းေဒသၾကီး၊ ပဲခူးတိုင္းေဒသၾကီး၊ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသၾကီး၊ ဧရာ၀တီတိုင္းေဒသၾကီး၊ ကခ်င္ျပည္နယ္၊ ခ်င္းျပည္နယ္နဲ့ ရခုိင္ျပည္နယ္တုိ့တြင္ မုိး႐ြာသြန္းမႈေၾကာင့္ ေျမျပိုျခင္း၊ ေတာင္က်ေရမ်ားေၾကာင့္ လွ်ပ္တျပက္ ေရၾကီးျခင္းအနၱရာယ္မ်ား ကုိ သတိျပုေ႐ွာင္႐ွားသင့္တယ္လုိ့ မုိးဇလက ဆုိပါတယ္။ အဆုိပါ ဆုိင္ကလုန္းမုန္တုိ္င္းအ႐ွိန္ေၾကာင့္ ျမစ္ဝကၽြန္းေပၚ၊ မုတၱမေကြ့၊ ရခုိင္ကမ္း႐ုိးတန္းတေလွ်ာက္နဲ့ ကမ္းလြန္ပင္လယ္ျပင္တုိ့တြင္ မၾကာခဏ မုိးသက္ေလျပင္းမ်ား က်ေရာက္ျပီး လႈိင္းၾကီးမည္။ မုိးသက္ေလျပင္းက်စဥ္ ေရျပင္နဲ့ေျမျပင္ေလသည္ ၁ နာရီလွ်င္ မုိင္ ၆၀ မွ မုိင္ ၇၀ အထိ တုိက္ခတ္နုိင္သည့္အတြက္ ပင္လယ္မွ ငါးဖမ္းထြက္သည့္ ငါးဖမ္းေရယာဥ္မ်ားနဲ့ သေဘၤာမ်ား မုန္တုိင္းအနၱရာယ္ကုိ ၾကိုတင္ေ႐ွာင္႐ွားၾကပါရန္ အၾကံျပုအပ္ပါသည္။ ညေန ၆ နာရီ ေမာင္ေတာျမို့ကုိ မုန္တုိင္း၀င္မည္ဟု မုိးဇလခန့္မွန္း မဟာစင္ဆုိင္ကလုန္းမုန္တုိင္းဟာ ျမန္မာစံေတာ္ခ်ိန္ ညေန ၆ နာရီမွာ ျမန္မာနုိင္ငံ ေမာင္ေတာျမို့နဲ့ ဘဂၤလားေဒ့႐ွ္နုိင္ငံ စစ္တေကာင္းျမို့ေတြကုိ ျဖတ္ေက်ာ္ ၀င္ေရာက္မယ္လုိ့ မုိးေလ၀သနွင့္ ဇလေဗဒညြွႊန္ၾကားမႈ ဦးစီးဌာနက သတင္းထုတ္ျပန္ပါတယ္။ ဒီေန့ နံနက္ ၅း၃၀ နာရီ တုိင္းထြာခ်က္အရ ဘဂၤလားပင္လယ္ေအာ္ေျမာက္ပိုင္းမွာ ျဖစ္ေပၚေနတဲ့ ဆုိင္ကလုန္းမုန္တုိင္းမဟာစင္ (MAHASEN) ဟာ အေ႐ွ့ေျမာက္ဘက္ကုိ ေ႐ြ့လ်ားခဲ့ျပီး ေမာင္ေတာျမို့ရဲ့ အေနာက္-အေနာက္ေတာင္ဘက္မိုင္ ၁၆၀ ခန့္အကြာ ပင္လယ္ျပင္ကို ဗဟိုျပုေနတယ္လို့ ဆုိပါတယ္။

နိုင္ငံျခားေငြလဲလွယ္နႈန္းထားေတြ သိသိသာသာျမင့္ေနတာနဲ့အတူ ျပည္တြင္းေ႐ြွႊေဈးနႈန္းပါ ဆက္တိုက္ျမင့္တက္ေနတယ္လို့ ရန္ကုန္ျမို့ ေအာင္သမာဓိေ႐ြွႊဆုိင္ မန္ေနဂ်ာ ကိုဝင္းငယ္က ဒီဗီြဘီကို ေျပာပါတယ္။ ျပည္တြင္းေ႐ြွႊေဈးနႈန္းဟာ အေမရိကန္ေဒၚလာ ေဈးတက္ခဲ့တဲ့ ျပီးခဲ့တဲ့ ဧျပီလကုန္ပိုင္းေလာက္စျပီး ၁ ရက္ကို ျမန္မာေငြက်ပ္ ၅၀၀ ကေန ၁၀၀၀ ၾကား ေန့စဥ္တက္ေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ကမာၻ့ေ႐ြွႊေဈး ဆက္တိုက္က်ေနတာေၾကာင့္  ေဒၚလာလဲလွယ္နႈန္းေတြ ျမင့္တက္လာတာျဖစ္ပါတယ္။ နိုင္ငံျခားေငြလဲလွယ္နႈန္း ျမင့္တက္လာတဲ့အခ်ိန္ေတြမွာ ျပည္တြင္းေ႐ြွႊေဈး က်ေလ့ရိွေပမယ့္ လက္ရိွျပည္တြင္းေ႐ြွႊေဈးဟာ ျပီးခဲ့တဲ့ တပတ္ေက်ာ္ကထက္ေတာင္ က်ပ္ ၁၅,၀၀၀ ခဲြေလာက္ ျမင့္တက္လာတာျဖစ္ပါတယ္။ အခုလုိ ျပည္တြင္းေ႐ြွႊေဈးနႈန္းေတြ ျမင့္ေနေပမယ့္ ဝယ္လိုအားပိုင္းမွာေတာ့  သိသိသာသာေလ်ာ့က်သြားတာမ်ိုးမရိွပဲ ရန္ကုန္ျမို့ကေ႐ြွႊဆုိင္ေတြ အေရာင္းအဝယ္ ျဖစ္ေနၾကပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ေဒၚလာလဲလွယ္နႈန္းထားေတြ ဆက္တုိက္ျမင့္တက္ေနဦးမယ္ဆုိရင္ေတာ့ ျပည္တြင္းေ႐ြွႊေဈးကြက္ ဆက္ျမင့္ေနမယ့္အေနအထားမွာ ရိွေနဦးမွာပါလုိ့ ကုိဝင္းငယ္က ဆိုပါတယ္။ ျပည္တြင္းေ႐ြွႊေဈးကြက္ဟာ သၾကၤန္အျပီးမွာ ေဈးေတြက်ခဲ့လုိ့ အေရာင္းအဝယ္ ေကာင္းခဲ့ေပမယ့္ လက္ရိွအေနအထားက အဲ့ဒီအခ်ိန္ကေလာက္ေတာ့ ဝယ္လုိအားရိွမေနပါဘူး။ ဒီေန့ရဲ့ အေမရိကန္ေဒၚလာ လဲလွယ္နႈန္းထားဟာ ၁ ေဒၚလာကို ျမန္မာေငြက်ပ္ အဝယ္ ၉၂၀ နဲ့ အေရာင္း ၉၂၆ ရိွေနပါတယ္။ ဒီနႈန္းထားဟာ တပတ္အတြင္း အျမင့္ဆံုးတက္လာတဲ့ နႈန္းထားျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေန့ရဲ့ ျပည္တြင္းေ႐ြွႊေဈးကေတာ့ ၁၆ ပဲရည္ ၁ က်ပ္သားကို က်ပ္ ၇၁၃,၀၀၀ ျဖစ္ပါတယ္။

ရခိုင္ျပည္နယ္ စစ္ေတြျမို့မွာ မြတ္စလင္ဒုကၡသည္ေတြက မုန္တိုင္းလြတ္ရာကို ေ႐ြွႊ့ေျပာင္းေဆာင္႐ြက္ေနတဲ့ အစီအစဥ္ကို လက္မခံဘဲ ေျပာင္းေ႐ြွႊ့ဖုိ့ ျငင္းဆန္ေနတယ္လို့ အဲဒီဒုကၡသည္စခန္းေတြမွာ ဒီေန့သတင္းယူေနတဲ့ ဒီဗြီဘီသတင္းေထာက္ ကိုေက်ာ္ေဇယ်ာ၀င္းက ေျပာပါတယ္။ ရခိုင္ျပည္နယ္အစိုးရ နယ္စပ္ေရးရာ၀န္ၾကီး ဗိုလ္မႉးၾကီး ထိန္လင္း ဦးေဆာင္တဲ့အဖြဲ့က ေျပာင္းေ႐ြွႊ့ဖုိ့ တိုက္တြန္းေနေပမယ့္ မေျပာင္းေ႐ြွႊ့လိုၾကဘဲ ျငင္းဆန္ေနတာလို့ ဆိုပါတယ္။ စစ္ေတြျမို့႐ွိ ဒုကၡသည္စခန္းတခ်ို့ (ဓာတ္ပံု-ေက်ာ္ေဇယ်ာ၀င္း) “မုန္တုိင္းက်ရင္ ပင္လယ္လိႈင္းလံုးေတြက ၁၂ ေပေလာက္ျမင့္မယ္၊ အနၱရာယ္႐ွိတယ္။ အဲေတာ့ ပင္လယ္နဲ့ ၁ မုိင္ေလာက္ေ၀းရင္ ပုိေကာင္းမယ္ေပါ့။ တခ်ို့႐ွိေနတဲ့ သဲေခ်ာင္းတို့ တျခား ဒုကၡသည္စခန္းေတြက ပင္လယ္နဲ့ ေတာ္ေတာ္နီးေနလုိ့ ေျပာင္းခုိ္င္းတယ္။ ဒါေပမယ့္ သူတုိ့မေျပာင္းရဲၾကဘူး၊ သူတုိ့မွာ သံသယေတြ ႐ွိေနတဲ့ သေဘာမွာ႐ွိတယ္။” မိုးဇလက ထုတ္ျပန္ထားခ်က္အရ မနက္ျဖန္ မုန္တိုင္းတိုက္ခတ္ရင္ ေရအျမင့္ ၁၀ ေပေလာက္တက္နိုင္တာေၾကာင့္ လက္႐ွိ မြတ္စလင္ဒုကၡသည္ေတြ ေနထိုင္တဲ့စခန္းေတြဟာ ေရျမုပ္မွာ စိုးရိမ္ရတဲ့ ေနရာေတြျဖစ္ပါတယ္။ အစိုးရကလည္း အမ်ဳိးသားအဆင့္ သဘာ၀ေဘး ကာကြယ္ေစာင့္ေ႐ွာက္ေရး ေကာ္မတီတရပ္ကို ဖြဲ့စည္းေဆာင္႐ြက္ေနသလို ျပည္ေထာင္စုအစိုးရ သမၼတ႐ုံး၀န္ၾကီးေတြကလည္း ဒီေန့ သတင္းစာ႐ွင္းလင္းပြဲမွာ ေျပာင္းေ႐ြွႊ့ရမယ့္ ႐ြာေတြထဲမွာ စစ္ေတြက မြတ္စလင္ဒုကၡသည္စခန္း ၁၀ ခုက ဒုကၡသည္ေတြလည္း ပါ၀င္ပါတယ္။ ဒီျဖစ္ရပ္နဲ့ပတ္သက္လို့ ရခိုင္ျပည္နယ္အစိုးရ ျပန္ၾကားေရးဆပ္ေကာ္မတီ၀င္ ျပည္နယ္ဥပေဒခ်ဳပ္ ဦးဦးလွသိန္းက မီဒီယာေတြကို ႐ွင္းျပပါတယ္။ “မေန့က အထိ ဘဂၤါလီ ဒုကၡသည္ေတြကုိ ေ႐ြွႊ့ဖို့ေျပာရာမွာ သူတုိ့က ယာယီတဲတခုနဲ့ သူတုိ့ဘာသာေနရတယ္။ ဒီအစုိးရ တခါေ႐ြွႊ့ရင္ ယာယီတဲေတြ ျပန္ရခ်င္မွရနုိင္မယ္ဆိုတဲ့ စိတ္ကူးေတြပါေနသလို၊ တျခားေသာ မေ႐ြွႊ့မေျပာင္းနဲ့ဆုိျပီး ေနာက္ကြယ္ကေျပာေနသူေတြမ်ား ႐ွိလားမသိဘူး. က်ေနာ္တုိ့အစုိးရ စီမံခန့္ခြဲမႈကုိ လုိက္နာမႈမ႐ွိဘဲ တံု့ျပန္တာရိွတယ္။ ဒီေလာက္မ်ားတဲ့လူေတြအတြက္ ဘယ္လိုစီမံထားသလဲဆုိရင္ သူ့ဟာနဲ့သူ႐ွိတယ္။ ေနာက္ဆံုး သူတုိ့အတြက္ အနီးစပ္ဆံုး အခုိင္မာဆံုး အေဆာက္အအံု စစ္ေတြတကၠသိုလ္ၾကီး ႐ွိတယ္။ လိုအပ္သလုိ အသံုးျပုသြားဖို့ စိတ္ကူး႐ွိျပီးသားပါ။” ဒီျဖစ္ရပ္နဲ့ ဆန့္က်င္ဘက္ ေျမပုံျမို့က မြတ္စလင္ဒုကၡသည္ ၄၀၀၀ ကေတာ့ ျမို့နယ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉး စီစဥ္တဲ့အတိုင္း ကုန္းအျမင့္ပိုင္းေနရာကို ေျပာင္းမယ္လိုု့ သေဘာတူေပမယ့္ ရခုိင္တခ်ဳိ့ရဲ့ ကန့္ကြက္မႈေတြေၾကာင့္ အစီအစဥ္ကုိ ေ႐ြွႊ့ခဲ့့ရပါတယ္။ ေမ ၁၄ ရက္ မြန္းတည့္ပုိင္းမွာ  မြတ္စလင္ဒုကၡသည္ေတြကို ကုန္းအျမင့္ပိုင္းေပၚက စီမံကိန္း႐ုံး၊ စည္ပင္႐ုံး၊ စည္ပင္လိုင္းခန္းတြဲ၊ သမ၀ါယမ႐ုံးနဲ့ မူလတန္းေက်ာင္းတေက်ာင္းကို ေျပာင္းဖို့ ျဖစ္ေပမယ့္ ရခိုင္အမ်ဳိးသမီးကြန္ရက္က ဦးေဆာင္ျပီး အုုပ္စုနွစ္စု နီးကပ္ရင္ ျပဿနာျဖစ္နိုင္တယ္လို့ ကန့္ကြက္တာေၾကာင့္ ဒီအစီအစဥ္ကို ဆုိင္းငံ့ခဲ့ရတယ္လို့ ျမို့မိျမို့ဖတဦးက ေျပာပါတယ္။ ဆိုင္းငံ့ခံရတဲ့ ေျမပုံမြတ္စလင္ဒုကၡသည္စခန္းတြင္းက ဒုကၡသည္ေတြကို ဆက္သြယ္ေမးျမန္းတ့ဲအခါ သူတို့အေနနဲ့ ေရဒီယိုသတင္းကိုသာ နားစြင့္ေနရျပီး မုန္တိုင္းအတြက္ စုိးရိမ္ပူပန္ေနတာကို ေျပာျပၾကပါတယ္။ “အေဆာင္ေတြမွာထားတာကုိ သူတို့လက္မခံဘူး။ သူတို့ မြတ္ဆလင္ေတြနဲ့ အနီးကပ္မေနနုိင္ဘူး ေျပာတယ္။ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉးက က်ေနာ္တုိ့တဲေတြနဲ့ မနက္ျဖန္ ၁၂ နာရီ ေ႐ြွႊ့လို့ရတဲ့ေနရာ ေ႐ြွႊ့ေပးမယ္ေတာ့ ေျပာထားတယ္။” ဒီျဖစ္ရပ္နဲ့ပတ္သက္လို့ ရခိုင္တိုင္းရင္းသားမ်ားတိုးတက္ေရး ပါတီက ေျမပုံျမို့နယ္ ျပည္သူ့လြွႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးေဖသန္းကို ဆက္သြယ္ေမးျမန္းရာမွာ အခက္အခဲၾကံုလာရင္ ဘာသာလူမ်ဳိးမခြဲဘဲ အမိုးအကာေရာက္ေရးနဲ့ အသက္႐ွင္သန္နိုင္ေရး ေဆာင္႐ြက္ဖို့ လိုတယ္လို့ ေျပာပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ လြွႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္တဦးဆိုေပမယ့္ သဘာ၀ေဘးဒဏ္ၾကိုတင္ ကာကြယ္စီမံတဲ့ေနရာမွာ ျမို့နယ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉးက တိုင္ပင္ညိွနႈိင္းျခင္းမ႐ွိတာေၾကာင့္ အခုကိစၥမွာ ၾကား၀င္ေဆာင္႐ြက္ေရး ခက္ခဲေနတယ္လို့ ေျပာပါတယ္။

ဧရာ၀တီတိုင္းေဒသၾကီး မအူပင္ျမို့နယ္ထဲမွာ ႐ွိတဲ့ ၁၀ ႐ြာေလာက္က ေရလုပ္သား ၄၀၀ ေလာက္ဟာ အင္းေလလံ လုပ္ကိုင္ခြင့္ရ႐ွိေရးအတြက္ ခရိုင္ငါးလုပ္ငန္းဦးစီးဌာနအနီးမွာ ဒီမနက္ပိုင္းက ဆနၵထုတ္ေဖာ္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ေဒသခံ ေရလုပ္သားတဦးက “စားေသာက္ေနရတာ အခက္အခဲျဖစ္ေနလို့ပါ။ ငါးလုပ္ငန္းဦးစီးက လုပ္ငန္း႐ွင္ေတြနဲ့ လုပ္စား႐ုိက္စားေပါင္းစားလုပ္ေနလို့ ေဒသခံေတြကုိ အင္းေတြမခ်ေပးလို့ ဆနၵျပတာပါ။ တျခား မေတာင္းဆုိပါဘူး။ နုိင္ငံေတာ္က ၾကမ္းခင္းေဈးေလးနဲ့ပဲ ခ်ထားေပးဖုိ့၊ ျပီးခဲ့တဲ့ ၂ လေလာက္ကတည္းက တရား၀င္စာတင္တာလည္း အေၾကာင္းမထူးဘူး။ အသိအမွတ္မျပုခဲ့ဘူး။ မအူပင္ျမို့နယ္က ႐ွိသမွ် ေရလုပ္သားအကုန္လံုးပါပဲ။ အင္း၊ ေခ်ာင္းနဲ့ ေျမာင္းေတြအတြက္ပါ။ ဘံုစားအင္းက နွစ္စဥ္နွစ္တုိင္း လုပ္စားေနတဲ့ ေၾကးတုိင္အင္းသူၾကီးေတြကုိပဲ ေပးလုိက္ျပီတဲ့။ အသင္းအဖြဲ့အစည္းေတြကုိ မေပးနုိင္ဘူးလို့ ခရိုင္ငါးဦးစီးက ေျပာတယ္။ ငါးဦးစီးနဲ့ေပါင္းျပီး နွစ္စဥ္နွစ္တုိင္းယူေနတာပဲ။ ေဒသခံေတြကုိ ခ်ေပးလုိ့မရဘူးတဲ့။ မကြာပါဘူး၊ က်ေနာ္တုိ့က ေၾကးတုိင္အင္းကုိလည္း က်ေနာ္တုိ့့ သတ္မွတ္တဲ့ေဈးကို ေပးမွာပါ။” အင္းလုပ္ကိုင္ခြင့္ မရရင္ ဒီနွစ္ေက်ာင္းဖြင့္ခ်ိန္မွာ ကေလးေတြကို ေက်ာင္းထားဖို့ အခက္အခဲ႐ွိတယ္လို့လည္း သူက ေျပာပါတယ္။ တိုင္းငါးလုပ္ငန္းဦးစီးဌာနမွာ အင္းေတြကို ေရလုပ္သားေတြကိုသာ ထင္သာျမင္သာ ေရာင္းခ်ေပးရမယ္လို့ ေရးသားေဖာ္ျပထားတဲ့အတြက္ လုပ္ကိုင္ခြင့္မရဘူးဆိုရင္ ေနာက္ ၁ ပတ္အၾကာမွာ ထပ္ျပီးဆနၵထုတ္ေဖာ္သြားမယ္လို့ နြားျပာၾကီးေက်း႐ြာအုပ္စုက ဦးေက်ာ္ေဇယ်က ေျပာပါတယ္။ “အင္းလုပ္သားေတြကေတာ့ ေျမၾကီးလိုက္တူး၊ ၾကံုရာက်ပန္းပဲ လုပ္ကိုင္စားေနရတယ္။ တိုင္းငါးလုပ္ငန္းဦးစီးဌာနမွာေရးထားတဲ့စာေလးကေတာ့ ဒီအင္းေတြကိုေရာင္းခ်တဲ့အခါ ထင္သာျမင္သာေရာင္းခ်ရမယ္။ အင္းေတြကို ေဒသခံေရလုပ္သားေတြကိုသာ ေရာင္းခ်ခြင့္႐ွိတယ္။ တဆင့္ခံအင္းပြဲစားေတြကို ေရာင္းခ်ခြင့္မ႐ွိလို့ ေရးထားတယ္။ အဲဒီညြွႊန္ၾကားခ်က္ေလးကို သူတို့ဘက္က လိုက္ေလ်ာေပးဖို့ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။ မလိုက္ေလ်ာေပးဘူးဆိုရင္ ေနာက္ ၇ ရက္ၾကာတဲ့အခါ ထပ္ျပီးဆနၵေဖာ္ထုတ္မွာပါ။”

ျမန္မာစံေတာ္ခ်ိန္ ၁၅း၃၀ နာရီအခ်ိန္ တိုင္းထြာခ်က္မ်ားအရ ျမန္မာနုိင္ငံ ေမာင္ေတာျမို့၏ အေနာက္ေတာင္ဘက္မုိင္ ၃၀၀ ခန့္၊ စစ္ေတြျမို့၏ အေနာက္ေတာင္ဘက္မိုင္ ၃၁၀ ခန့္၊ ေက်ာက္ျဖူျမို့၏ ေနာက္ေတာင္ဘက္မိုင္ ၃၃၀ ခန့္၊ အိနၵိယနိုင္ငံ ကုိလ္ကတၱားျမို့ ၏ ေတာင္ဘက္မိုင္ ၂၉၀ ခန့္အကြာ ပင္လယ္ျပင္ကို ဗဟိုျပုေနေသာ မဟာစင္ဆိုင္ကလုန္းမုန္တိုင္း သည္္ အေ႐ွ့ေျမာက္ဘက္သို့ ဆက္လက္ေ႐ြ့လ်ားမည္ဟု ခန့္မွန္းရပါသည္။ မုန္တိုင္းဗဟိုခ်က္အနီးတြင္ အျမင့္ဆံုးေလတိုက္နႈန္းမွာ မိုင္ ၆၀ အထိ ႐ွိနိုင္ပါသည္။ ေနာက္ဆံုးတိုင္းထြာရရိွေသာ ခန့္မွန္းခ်က္အရ ေမ ၁၆ ရက္ေန့ ညပိုင္းခန့္တြင္ ဘဂၤလားေဒ့႐ွ္နိုင္ငံ စစ္တေကာင္းျမို့နဲ့ ျမန္မာနိုင္ငံ ေမာင္ေတာျမို့အၾကား ကမ္းေျခေဒသမ်ားဆီသို့ ျဖတ္ေက်ာ္ ၀င္ေရာက္နုိင္ေၾကာင္း ခန့္မွန္းရပါသည္။ မုန္တိုင္းကမ္းေျခကို ျဖတ္ေက်ာ္စဥ္ ေမာင္ေတာခရိုင္ကမ္းေျခတြင္ မုန္တိုင္းေၾကာင့္ ျမင့္တက္ေသာ ေရလႈိင္းမွာ ၈ ေပမွ ၁၀ ေပအထိနွင့္ စစ္ေတြခရိုင္ကမ္းေျခတြင္ မုန္တိုင္းေၾကာင့္ ျမင့္တက္ေသာ ေရလႈိင္းမွာ ၆ ေပမွ ၈ ေပအထိ ျမင့္တက္နုိင္ေၾကာင္း ခန့္မွန္းရပါသည္။ ဆိုင္ကလုန္းမုန္တိုင္း၏ အ႐ွိန္ေၾကာင့္ စစ္ကိုင္းတိုင္းေဒသၾကီး၊ မနၱေလးတိုင္းေဒသၾကီး၊ မေကြးတိုင္းေဒသၾကီး၊ ပဲခူးတိုင္းေဒသၾကီး၊ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသၾကီး၊ ဧရာ၀တီတိုင္းေဒသၾကီး၊ ကခ်င္ျပည္နယ္၊ ခ်င္းျပည္နယ္နွင့္ ရခိုင္ျပည္နယ္တို့တြင္ ေနရာစိပ္စိပ္မွ ေနရာအနွံ့အျပား မိုးထစ္ခ်ဳန္း႐ြာျပီး ေနရာကြက္၍မိုးၾကီးမည္။ ျမစ္၀ကြ်န္းေပၚ၊ မုတၱမပင္လယ္ေကြ့၊ ရခိုင္ကမ္းရိုးတန္းတေလွ်ာက္နဲ့ ကမ္းလြန္ပင္လယ္ျပင္တို့တြင္ ရံဖန္ရံခါမိုးသက္ေလျပင္းမ်ား က်ေရာက္ျပီး လိႈင္းၾကီးမည္။ မိုးသက္ေလျပင္းက်စဥ္ ေရျပင္/ေျမျပင္ေလသည္ ၁ နာရီလွ်င္ မိုင္ ၄၀ မွ ၄၅ မိုင္အထိ တိုက္ခတ္မည္ ျဖစ္ပါသည္။ ဆိုင္ကလုန္းမုန္တိုင္း၏ လက္႐ွိအေျခအေနမွာ လိေမၼာ္ေရာင္အဆင့္သို့ ေရာက္႐ွိျပီး ဘဂၤလားေဒ့႐ွ္နိုင္ငံကမ္းေျခေဒသနဲ့ ျမန္မာနိုင္ငံ ရခိုင္ကမ္းရိုးတန္းေျမာက္ပိုင္းေဒသမ်ားဆီသို့့ ဦးတည္ေ႐ြ့လ်ားေနသည့္အေျခအေန ျဖစ္ပါသည္။ ျမန္မာ့ကမ္းရိုးတန္းတေလွ်ာက္နဲ့ ကမ္းလြန္ပင္လယ္ျပင္တို့႐ွိ ကမ္းနီးနဲ့ ကမ္းေ၀းငါးဖမ္းေရယာဥ္မ်ား၊ သေဘၤာမ်ားအေနျဖင့္ မုန္တိုင္းအနၱရာယ္ ေ႐ွာင္႐ွားရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း အၾကံျပုအပ္ပါသည္။