DVB

ေမြးျမူေရးနွင့္ကုသေရးဦးစီးဌာန၊ ေမြးျမူေရးနွင့္ေရလုပ္ငန္းဝန္ၾကီးဌာနက တ႐ုတ္နုိင္ငံမွာ ျဖစ္ပြားေနတဲ့ H7N9 ၾကက္ငွက္တုပ္ေကြး အိမ္နီးခ်င္း နိုင္ငံျဖစ္တဲ့ ျမန္မာနိုင္ငံကုိ ကူးစက္ မလာေစေရးနဲ့ ၾကိုတင္ကာကြယ္ေရးအတြက္ ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္ၾကဖုိ့ မေန့က အသိေပးနႈိးေဆာ္လုိက္ပါတယ္။ (၁) ေဆာင္းခိုငွက္ေတြနဲ့ အိမ္ေမြး ၾကက္၊ ဘဲ၊ ငံုးေတြ ထိေတြ့မႈ မ႐ွိေရး ဂ႐ုျပုရန္။ (၂) ၾကက္ငွက္ေမြးျမူေရး ျခံေတြရဲ့ ဇီဝလံုျခံုေရးကို အထူးဂ႐ုျပုရန္။ (၃) ေမြးျမူေရးျခံေတြ ပိုးသတ္သန့္စင္ျခင္း လုပ္ငန္းကို စနစ္တက် ေဆာင္႐ြက္ဖုိ့နဲ့ ျခံပတ္ဝန္းက်င္ သန့္႐ွင္းေရးအတြက္ ပိုးသတ္ေဆး ပံုမွန္ဖ်န္းရန္။ (၄) ၾကက္ျခံအတြင္း ဝင္ပါက နွာေခါင္းစည္း၊ လက္အိတ္ စတဲ့ အကာအကြယ္ပစၥည္းေတြ စနစ္တက်ဝတ္ဆင္ရန္၊ ၾကက္ငွက္ေတြကို ကိုင္တြယ္ျပီးတိုင္း ဆပ္ျပာျဖင့္ လက္ေဆးရန္၊ တကိုယ္ေရ သန့္႐ွင္းေရး ျပုလုပ္ျခင္းရန္။ (၅) ၾကက္ငွက္ အသား၊ ဥ တို့ကို ေသခ်ာစြာ ခ်က္ျပုတ္ျပီးမွ စားသံုးရန္။ (၆) ၾကက္ငွက္ေတြ ႐ုတ္တရက္ ေသဆံုးပါက နီးစပ္ရာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ့၊ ေမြးျမူေရးနွင့္ ကုသေရး ဦးစီးဌာန၊ ျမန္မာနိုင္ငံ ေမြးျမူေရး လုပ္ငန္း အဖြဲ့ခ်ဳပ္ကုိ ခ်က္ခ်င္း သတင္းပို့ရန္။ (၇) ေရာဂါ ၾကိုတင္ကာကြယ္ေရးနဲ့ ေရာဂါစူးစမ္း ႐ွာေဖြျခင္း လုပ္ငန္းေတြမွာ သက္ဆိုင္ရာဌာန၊ အဖြဲ့အစည္းမ်ားနဲ့ ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္ရန္ အစ႐ွိတဲ့ အခ်က္ ၇ ခ်က္ကုိ ေမြးျမူေရးနွင့္ေရလုပ္ငန္းဝန္ၾကီးဌာနက ထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။ တ႐ုတ္နိုင္ငံမွာ ၾကက္ငွက္တုပ္ေကြး ဗိုင္းရပ္ H7N9 ေၾကာင့္ ေသဆံုးသူ ၂၂ ဦး၊ ေရာဂါကူးစက္ခံရသူ စုစုေပါင္း ၁၀၈ ဦး ထိ ႐ွိလာျပီလို့ အမ်ိုးသားက်န္းမာေရးနဲ့ မိသားစုစီမံကိန္း ေကာ္မ႐ွင္က ဧျပီ ၂၃ ရက္မွာ ေျပာပါတယ္။ ေရာဂါကူးစက္ခံရသူေတြထဲက လူနာ ၁၄ ဦးကေတာ့ ေဆးရံုမွာ ေစာင့္ေ႐ွာက္ ကုသခံျပီးေနာက္ ဆင္းသြားၾကျပီျဖစ္ျပီး တျခား ၇၂ ဦးကေတာ့ သက္ဆိုင္ရာေဆးရံုေတြမွာ ကုသခံယူေနဆဲျဖစ္တယ္လို့ ေကာ္မ႐ွင္က ဆိုပါတယ္။ ႐ွန္ဟိုင္းျမို့က ေရာဂါကူးစက္မႈ ၃၃ ခုမွာ ၁၂ ဦး ေသဆံုးသြားခဲ့ျပီး က်န္စုျပည္နယ္က ေရာဂါကူးစက္မႈ ၂၄ ခုမွာေတာ့ ၃ ဦးေသဆံုးသြားတာပါ။ က်ယ္က်န္းျပည္နယ္က ၄၂ ဦး H7N9 ဗိုင္းရပ္ ကူးစက္ခံရတာမွာ လူ ၆ ဦး ေသဆံုးသြားျပီး အန္းဟြီျပည္နယ္က ၄ ဦး ကူးစက္ခံရတာမွာ ၁ ဦး ေသဆံုးခဲ့ပါတယ္။ ေပက်င္းမွာ ၁ ဦး၊ ဟယ္နန္ျပည္နယ္မွာ ၃ ဦးနဲ့ ႐ွန္တုန္မွာ တဦး တို့လည္း ၾကက္ငွက္တုပ္ေကြးဗိုင္းရပ္စ္ ကူးစက္ခံထားရပါတယ္။

တန္ဖိုးနည္း ၁၅၀၀ တန္ ဖုန္းကတ္ေတြကို ဧျပီ ၂၄ ရက္ေန့ မနက္ ၉ နာရီမွာ သာေကတျမို့နယ္ ၃ ရန္ေျပအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉး႐ုံးမွာ ထုတ္ေပးေနပါတယ္။View Photo Album

တနသၤာရီတုိင္း ထား၀ယ္ျမို့မွာ တန္ဖုိးနည္း တယ္လီဖုန္း ဆင္းကတ္ေတြကုိ ဒီေန့ စတင္ေရာင္းခ်ေပးေနေပမယ့္ CDMA တာ၀ါတုိင္တခုပဲ ႐ွိတဲ့အတြက္ လတ္တေလာ ဖုန္းလုိင္းေတြ ေကာင္းမွာ မဟုတ္ဘူးလုိ့ ရပ္ကြက္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉးတဦးက ေျပာပါတယ္။ “ဖုန္းလုိင္းက ေလာေလာဆယ္ သိပ္အဆင္ေျပမယ့္ အေနအထားမ႐ွိဘူး။ ေလာေလာဆယ္ ထား၀ယ္မွာက တာ၀ါတုိင္ တခုပဲ႐ွိတယ္။ ေျပာရရင္  ေနာက္ထပ္ တုိင္ေတြ ေထာင္ဖုိ့ေတာ့ အစီအစဥ္႐ွိတယ္။ ေနာက္လေတြမွာ အဆင္ေျပမယ္လုိ့ ထင္ပါတယ္။” ထား၀ယ္ျမို့မွာ တန္ဖုိးနည္း ဆင္းကတ္ေတြကုိ တရပ္ကြက္ ၄၄ ကတ္နႈန္းနဲ့ ၁၅ ရပ္ကြက္ စုစုေပါင္း ဆင္းကတ္ ၆၆၀ ေရာင္းခ်ေပးေနတယ္လုိ့ ဆုိပါတယ္။ “ေလွ်ာက္လြွႊာေလွ်ာက္တဲ့လူေတြက တရပ္ကြက္မွာ ဆင္းကတ္ ၄၄ ခုပဲရတယ္။ လစဥ္ေပးမွာလားေတာ့ မသိဘူး။ က်ေနာ္တုိ့ ရပ္ကြက္အေနနဲ့ ၁ လကုိ ၄၄ ခု ရတယ္။ ေလွ်ာက္မယ့္သူ ဦးေရကုိ က်ေနာ္တုိ့ မနက္ ၇ နာရီထုိးကစျပီး လက္ခံေပးမယ္။ ၈ နာရီထုိးေလာက္ က်ေနာ္တုိ့ မဲနႈိက္ေပးျပီး မယက ႐ုံးမွာ ဆင္းကတ္ကုိ ထုတ္ခုိင္းမယ္။ က်ေနာ္တုိ့အေနနဲ့ေတာ့ ဘာတခုမွ မကုိင္တြယ္ဘူး။ ေငြလည္း မကုိင္ဘူး။ မယက က သူတုိ့ဟာသူတုိ့ စီစဥ္ပါလိမ့္မယ္။ က်ေနာ္တုိ့က မဲနႈိက္ေပးတဲ့ အစီအစဥ္ေလာက္ပဲ ႐ွိပါတယ္။” တန္ဖုိးနည္း ဆင္းကတ္ေတြကုိ ရပ္ကြက္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉး႐ုံးေတြကေန ေလွ်ာက္လြွႊာေခၚယူ မဲေဖာက္ေပးျပီးေနာက္ ျမို့နယ္အေထြေထြအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉး ႐ုံးမွာ သြားေရာက္၀ယ္ယူရမွာျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ တယ္လီဖုန္းဆင္းကတ္ေလွ်ာက္ထားသူေတြဟာ အိမ္ေထာင္စုစာရင္းနဲ့ မွတ္ပုံတင္ မိတၳိအတြက္ ေလွ်ာက္လြွႊာတစုံကုိ ၂၀၀ က်ပ္ေပးေဆာင္ျပီး ၀ယ္ယူရတယ္လုိ့ သိရပါတယ္။ ထား၀ယ္ျမို့မွာ တန္ဖုိးနည္း ဆင္းကတ္ေတြ ေရာင္းခ်ေပးမႈမွာ ဌာနဆုိင္ရာ ၀န္ထမ္းေတြ မပါ၀င္ေၾကာင္း ၾကားသိရျပီး သူတုိ့ ရပ္ကြက္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉးေတြလည္း မရၾကဘူးလုိ့ ေျပာပါတယ္။ ထား၀ယ္ ၈၈ မ်ဳိးဆက္ ပြင့္လင္းလူ့အဖြဲ့အစည္းရဲ့ ေခၚေဆာင္တဦးျဖစ္သူ ဦးေက်ာ္ေသာင္းက ထား၀ယ္ျမို့ ဖုန္းလုိင္းနဲ့ အင္တာနက္လုိင္းေတြရဲ့ အေျခအေနနဲ့ပတ္သက္လုိ့ အခုလုိ ေျပာပါတယ္။ “ဖုန္းလုိင္းက အရင္ကေတာ့ နည္းနည္းေကာင္းတယ္။ အခု ဆင္းကတ္ေတြ ခ်ေပးမယ္ေျပာျပီး လုိင္းက ျပတ္ေတာက္ျပတ္ေတာက္ျဖစ္ေနတယ္။ ဖုန္းလုိင္း စီဒီအမ္ေအက သိပ္အဆုိးၾကီးေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ ဂ်ီအက္စ္အမ္ဖုန္းလုိင္းေတြကေတာ့ ျပတ္ေတာက္ျပတ္ေတာက္ေတြ ႐ွိတယ္။ တခါတေလ နွစ္ခုလုံး ျပတ္သြားတာ ႐ွိတယ္။ အခုလက္႐ွိ ဂ်ီအက္စ္အမ္ တာ၀ါတုိင္ေတြေတာ့ ေထာင္ထားတယ္၊ စီဒီအမ္ေအကေတာ့ အရင္ကတည္းက တတုိင္ပဲ႐ွိတယ္။ ေနာက္ပုိင္း သေျပေခ်ာင္းဘက္မွာ တတုိင္၊ ေမာင္းမကန္ဘက္မွာ တတုိင္ အဲလုိလုိက္ထူေနေတာ့ ႐ွိတယ္။ တုိင္ေတြ အဆင္မေျပေသးဘဲနဲ့ ဖုန္းလုိင္းေတြ ထပ္ခ်ေပးေနတာ ျပဿနာေတာ့ ႐ွိမယ္။ လက္႐ွိအေနအထားအရ တုိင္ေတြလည္း မလုံေလာက္ဘူး။” တန္ဖုိးနည္း ေငြက်ပ္ ၁၅၀၀ တန္ ဆင္းကတ္ေတြ ဧျပီ ၂၄ ရက္စျပီး စတင္ေရာင္းခ်ေပးမယ္လုိ့ ဆက္သြယ္ေရးက ေၾကညာထားျပီး ရန္ကုန္အပါအ၀င္ ျပည္နယ္ အေတာ္မ်ားမ်ားမွာ စတင္ေရာင္းခ်ေပးေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေငြက်ပ္ ၁၅၀၀ တန္ ဆင္းကတ္ေတြဟာ MECTel အမွတ္တံဆိပ္ပါ ေငြျဖည့္ကတ္ေတြနဲ့ တယ္လီဖုန္းဆက္သြယ္ ေျပာဆိုခ ေငြျဖည့္မွ ဆက္သြယ္ေျပာဆိုနိုင္မွာ ျဖစ္ေၾကာင္း ျမန္မာ့ဆက္သြယ္ေရးက ဧျပီ ၂၀ ရက္မွာ သတင္းထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။ MEC ဆိုတာ ျမ၀တီထေရးဒင္းလက္ေအာက္ခံ ျမန္မာ့စီးပြားေရးေကာ္ပိုေရး႐ွင္း ျဖစ္ပါတယ္။

သမၼတ ဦးသိန္းစိန္အစုိးရအေနနဲ့ တကယ္ေစတနာထားရင္ က်န္႐ွိနုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားအားလုံးကုိ အျမန္ဆုံး ျပန္လြွႊတ္ေပးဖုိ့ လြတ္ေျမာက္လာသူေတြက ေတာင္းဆုိလုိက္ပါတယ္။ ကုိေက်ာ္ဇင္မင္း (ယာ) နွင့္ လြတ္ေျမာက္လာသူတဦး အက်ဥ္းေထာင္အသီးသီးမွာ ျပစ္ဒဏ္ေတြ ခ်မွတ္ခံထားရတဲ့ နုိင္ငံသား အက်ဥ္းသား ၉၀ ဦးနဲ့ နုိင္ငံျခားသား ၃ ဦး စုစုေပါင္း ၉၃ ဦးကုိ ဖြဲ့စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒပုဒ္မ ၂၀၄ နဲ့အညီ က်င့္ထုံးဥပေဒ ပုဒ္မ ၄၀၁ (၁) အရ အက်ဥ္းေထာင္အသီးသီးကေန ဒီေန့ ျပန္လည္လြွႊတ္ေပးလုိက္တယ္လုိ့ ျပန္ၾကားေရး၀န္ၾကီး ၀က္ဘ္ဆုိဒ္မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ နုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသား ဘယ္ေလာက္ ျပန္လြွႊတ္ေပးလုိက္တယ္ဆုိျပီး ေဖာ္ျပထားျခင္းေတာ့ မ႐ွိေပ။ ၁၇ (၁) ၊ ၁၃ (၁) ပုဒ္မေတြနဲ့ ေထာင္ထဲမွာ ၄ နွစ္ခြဲေက်ာ္ ေနခဲ့ရျပီး အင္းစိန္ေထာင္ကေန ျပန္လြတ္ေျမာက္လာတဲ့ ကုိေက်ာ္ေဇာလင္းက ဦးသိန္းစိန္အစုိးရအေနနဲ့ တကယ္ေစတနာထားရင္ နုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားအားလုံး ျပန္လြွႊတ္ေပးသင့္တယ္လုိ့ ေျပာပါတယ္။ “သမၼတဦးသိန္းစိန္အေနနဲ့ တကယ္ေစတနာထားတယ္ဆုိရင္ သင္ပုန္းေခ်ပါ။ က်ေနာ္တုိ့ကုိခ်ည္းပဲ ေျပာတယ္ သင္ပုန္းေခ်ၾကပါလုိ့။ သူတုိ့ကေရာ သင္ပုန္းမေခ်ဘူးလား။ တခ်ဳိ့တ၀က္ကုိ ခ်န္ထားခဲ့တယ္။ ဘာလုိ့လဲဆုိေတာ့ ဒါက သင္ပုန္းမေခ်နုိင္လုိ့။ ခြင့္လြွႊတ္မယ္ဆုိရင္ အားလုံးကုိ ခြင့္လြွႊတ္လုိက္ပါ။ ေထာင္ထဲမွာ က်ေနာ့္သူငယ္ခ်င္းေတြ မထားပါနဲ့ေတာ့။ ျပန္လြွႊတ္ေပးပါ။ နုိင္ငံေရးအသုံးခ်ပုံနည္းမ်ဳိးနဲ့လည္း မကစားပါနဲ့။ တကယ္ေစတနာထားရင္ တကယ္ပြင့္ပြင့္လင္းလင္းနဲ့ ႐ုိးသားပါ။” အင္းစိန္ေထာင္ထဲမွာ နုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသား ၁၀၀ ေက်ာ္ က်န္႐ွိေနေသးျပီး အျမန္ဆုံး ျပန္လြွႊတ္ေပးဖုိ့ ၁၇ (၁) ပုဒ္မနဲ့ ေထာင္ဒဏ္က်ခံခဲ့ရျပီး ျပန္လြတ္လာတဲ့ နုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားတဦးက ေျပာပါတယ္။ “က်ေနာ္တုိ့ အခုလြတ္လာသလုိ အားလုံးကုိ ျပန္လြွႊတ္ေပးေစခ်င္တယ္။ က်ေနာ္တုိ့ ေပ်ာ္႐ြွႊင္ရသလုိ ေျပာ႐ြွႊင္ေစခ်င္တယ္။ သူတုိ့လည္း သူတုိ့မိသားစုနဲ့ ျပန္ဆုံေတြ့ခ်င္မွာပဲ။” အခုလုိ အက်ဥ္းသားေတြ ျပန္လြွႊတ္ေပးလုိက္တာနဲ့ ပတ္သက္ျပီး နုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမ်ား ကူညီေစာင့္ေ႐ွာက္ေရးအသင္း (ေအေအပီပီ) တြဲဖက္အေထြေထြအတြင္းေရးမႉး ဦးဘုိၾကည္က အခုလုိ ေျပာပါတယ္။ “က်ေနာ္တုိ့က မူးယစ္ေဆး၀ါးသမားေတြကုိ ေတာင္းဆုိေနတာ မဟုတ္ဘူး။ နုိင္ငံေရးသမားေတြကုိ သီးသန့္ နုိင္ငံေရးသမားေခါင္းစဥ္နဲ့ ဥပမာ ေအာက္ပါနုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသမားမ်ားကုိ အမ်ဳိးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးအတြက္ လြွႊတ္လုိက္သည္ဆုိရင္ က်ေနာ္တုိ့အတြက္ အရမ္းေကာင္းပါတယ္။ ေနာက္တခုက ၄၀၁ (၁) အရဆုိေတာ့ ဒါဟာ ျပစ္မႈၾကြင္းက်န္လား၊ ျခြင္းခ်က္မ႐ွိဘူးဆုိတဲ့ဟာက နည္းနည္း အျငင္းပြားဖြယ္ ျဖစ္ေနတယ္။ တကယ္တမ္း အစုိးရက ႐ွင္း႐ွင္းလင္းလင္းနဲ့ ထုတ္ျပန္ေၾကညာသင့္တယ္။” နုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြကုိ ဓားစာခံအျဖစ္အသုံးခ်ေနတာေတြ မလုပ္သင့္ေၾကာင္းလည္း ဦးဘုိၾကည္က ေျပာပါတယ္။ “နုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြကုိ ဓားစာခံလုိမ်ဳိး ေတြ့ရတယ္။ ဥပမာ မေန့ကဆုိရင္ ဥေရာပသမဂၢကေနျပီး ျမန္မာနုိင္ငံနဲ့ ပတ္သက္ျပီး စီးပြားေရးပိတ္ဆုိ့မႈေတြကုိ ႐ုပ္ေပးလုိက္တယ္။ အဲဒီဟာကုိ တုံ့ျပန္တဲ့အေနနဲ့ လြွႊတ္ေပးလုိက္တာ၊ ဒီလုိမ်ဳိးအတြက္ကုိ အေပးအယူလုပ္ဖုိ့ နုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြကုိ ဓားစာခံအျဖစ္ အသုံးျပုေနတယ္လုိ့ က်ေနာ္တုိ့ ျမင္တယ္။ ဒါဟာ မလုပ္သင့္ဘူး။ နုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြကုိ ျခြင္းခ်က္မ႐ွိ ျပန္လြွႊတ္သင့္တယ္။ ဒါက  ျမန္မာနုိင္ငံရဲဲ့ ျပဿနာေတြကုိ ေျဖ႐ွင္းဖုိ့အတြက္ ျဖစ္တယ္။” က်န္႐ွိတဲ့ နုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြကုိလည္း ျခြင္းခ်က္မ႐ွိ ျပန္လြွႊတ္ေပးဖုိ့ ေတာင္းဆုိတယ္လုိ့ ဦးဘုိၾကည္က ေျပာပါတယ္။ ဒီေန့ ျပန္လည္လြွႊတ္မေပးခင္အထိ ျမန္မာတနုိင္ငံလုံး႐ွိ အက်ဥ္းေထာင္ေတြထဲမွာ နုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသား ၂၀၀ ေက်ာ္ က်န္ေသးတယ္လုိ့ ကူညီေစာင့္ေ႐ွာက္ေပးေနတဲ့ အဖြဲ့ေတြက ေျပာပါတယ္။

ျပီးခဲ့တဲ့နွစ္အတြင္း ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ ရခုိင္ျပည္နယ္ ပဋိပကၡေတြနဲ ့ပတ္သက္ျပီး ေနာက္ဆံုး အျပီးသတ္ အစီရင္ခံစာကို ေရးသားျပုစုျပီး သမၼတဆီ ေပးပို့လုိက္ေၾကာင္း   ရခုိင္ျပည္နယ္ ပဋိပကၡမ်ား စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးေကာ္မ႐ွင္က ဧျပီ ၂၃ ရက္ေန့က ထုတ္ျပန္ေၾကညာလိုက္ပါတယ္။ သမၼတက ဖြဲ့စည္းတာ၀န္ေပးအပ္ထားတဲ့  ေကာ္မ႐ွင္အေနနဲ့ ပဋိပကၡျဖစ္ပြားရာ ေနရာေတြကို ျပီးခဲ့တဲ့နွစ္ ဒီဇင္ဘာလကေန ယခုနွစ္ မတ္လအထိ အၾကိမ္ၾကိမ္ သြားေရာက္ ကြင္းဆင္း စစ္တမ္းေကာက္ယူ ေတြ့ဆံုေမးျမန္းမႈေတြလုပ္ျပီး ျပုစုခဲ့တာလို့ ေၾကညာခ်က္မွာ ေဖာ္ျပပါတယ္။ ေကာ္မ႐ွင္အေနနဲ့ ေဆာင္႐ြက္ခ်က္ေတြ၊ ေတြ့႐ွိခ်က္ေတြနဲ့ ပတ္သက္ျပီး ဧျပီလေနာက္ဆံုးပတ္မွာ ျမန္မာျငိမ္းခ်မ္းေရးစင္တာမွာ သတင္းစာ႐ွင္းလင္းပြဲ  က်င္းပသြားမယ္လို့လည္း ဆိုပါတယ္။ အစိုးရရဲ့တရား၀င္ထုတ္ျပန္ခ်က္အရ ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း ၂၀၁၂ ခုနွစ္ ဇြန္လနဲ့ ေအာက္တိုဘာလေတြမွာ ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ အၾကမ္းဖက္မႈေတြေၾကာင့္ လူေပါင္း ၁၄၀ ေလာက္ ေလာက္ ေသဆံုးျပီး လူေပါင္း ၁ သိန္း ေလာက္ အိုးမဲ့အိ္မ္မဲ့ျဖစ္ခဲ့ရတယ္လုိ့ သိရပါတယ္။

လက္ပန္းေတာင္းေတာင္အနီးက ၀မ္ေပါင္ကုမၸဏီနဲ့ လုံျခုံေရး ကင္းေစာင့္ဖို့အတြက္ ေဆာက္လုပ္ထားတဲ့ အေဆာက္အအုံၾကားထဲက လယ္ယာေျမေတြေပၚမွာ မိုးၾကိုးျပင္နဲ့ ဆည္တည္း႐ြာသားေတြက ၀င္ေရာက္ထြန္ယက္ခဲ့ျပီး ထြန္တုံးတိုက္ပြဲကို ဆင္နြွႊဲခဲ့ပါတယ္။ ေဒသခံ ၂၀၀ ေက်ာ္၀န္းက်င္ ပါ၀င္တဲ့ လူအုပ္က လက္ပန္းေတာင္းေတာင္အနီးက ၀မ္ေပါင္နဲ့ ဦးပုိင္ကုမၸဏီတို့ ေဆာက္လုပ္ထားတဲ့ အေဆာက္အအုံေတြၾကားထဲက လယ္ေျမေတြမွာ ထြန္ယက္ခဲ့တာလို့ ေဒသခံ ေတြက ေျပာပါတယ္။ ထြန္တုံးတိုက္ပြဲ လုပ္ေဆာင္ရတာနဲ့ ပတ္သက္ျပီး မိုးၾကိုးျပင္ အလယ္႐ြာသား ေမာင္နုိင္က “၁၉ ရက္ေန့က ကို၀င္းေက်ာ္ဆုိတဲ့သူက သူ့အကြက္မွာ လယ္သြားထြန္တယ္။ ဒါကုိ ကုမၸဏီက သိမ္းထားတဲ့ေျမေတြ၊ ပုဒ္မ ၁၄၄ ထုတ္ထားတဲ့ စီမံကိန္းေျမျဖစ္လုိ့ ထြန္ခြင့္မေပးဘူး။ ေနာက္ ဆက္ထြန္ေတာ့ အာဏာပုိင္ေတြက အင္အား ၅၀ ေလာက္နဲ့ ဖိအားေပးလုိ့ ျပန္လာခဲ့ရတယ္။ ဒီေန့ေတာ့ နြားအ႐ွဥ္း ၃၀ ေက်ာ္နဲ့ လူ ၁၀၀ ေလာက္ ကို၀င္းေက်ာ္ အကြက္ထဲမွာပဲ လယ္သြားထြန္ေပးၾကတယ္။ ဘာလို့လဲဆုိေတာ့ ဒီလယ္ယာေျမဟာ ေရာင္းခ်ထားတဲ့ လယ္ယာေျမလည္း မဟုတ္ဘူး။ ပထမ ၃ နွစ္စာ သီးနွံေလ်ာ္ေၾကးယူထားတာ မွန္ေပမယ့္ ဒီအခ်ိန္မွာ သီးနွံေလ်ာ္ေၾကး ၃ နွစ္စာ အခ်ိန္အကန့္အသတ္ ကုန္သြားျပီ။ သူတုိ့က လယ္ယာေျမေတြကုိ အျပီးအပို္င္ေလ်ာ္ေၾကးေတြနဲ့ ၀ယ္တဲ့အခ်ိန္မွာ ကုိ၀င္းေက်ာ္ကမေရာင္းဘူး။ သူ့လယ္ယာေျမကုိ ဆက္လက္လုပ္ကုိင္စားေသာက္လုိတဲ့အတြက္ သူသြားထြန္တာကုိ တားတဲ့အတြက္ ဒီေန့ေတာ့ သူ့႐ြာမွာ႐ွိတဲ့ ေတာင္သူေတြက ကုိယ္ခ်င္းစာတဲ့အတြက္ သူတို့မွာလည္း လယ္ယာေျမေတြ႐ွိတယ္။ ကုိ၀င္းေက်ာ္လုိ အျဖစ္မခံနုိင္တဲ့အတြက္ ယာေျမ ၁၃ ဧကေပၚမွာ မုိးၾကိုးျပင္႐ြာ ၃ ႐ြာကေန ပူးေပါင္းျပီး စတင္ထြန္ယက္ျခင္းျပုလုပ္တယ္။” ထြန္တုံးတိုက္ပြဲဆင္နြွႊဲတာကိုလည္း လုံျခုံေရးတပ္ဖြဲ့ေတြက တားျမစ္ခဲ့ေပမယ့္ အတင္း၀င္ေရာက္ ထြန္ယက္ခဲ့တဲ့အတြက္ ေနာက္ဆုတ္သြားတယ္လို့ ေျပာပါတယ္။ တြန္တုံးတိုက္ပြဲကို မနက္ ၇ နာရီေက်ာ္ေလာက္မွာ စတင္ခဲ့ျပီး ၁၁ နာရီမွာ ျပီးဆုံးသြားပါတယ္။ အလားတူ ဆည္တည္႐ြာကလည္း လက္ပန္းေတာင္းေတာင္အနီးက လယ္ယာေျမေတြမွာ ထြန္ယက္ခဲ့တယ္လို့ ေမာင္နုိင္က ေျပာပါတယ္။ ၀င္ေရာက္ထြန္ယက္တဲ့ လယ္ယာေျမေတြဟာ ေလ်ာ္ေၾကးမရယူထားတဲ့သူေတြရဲ့ လယ္ယာေျမေတြ ျဖစ္သလို ၃ နွစ္စာ သီးနွံေလ်ာ္ေၾကး ေပးထားျပီး နွစ္ျပည့္သြားတဲ့ လယ္ယာေျမ ေတြေပၚမွာ ထြန္ယက္ခဲ့တာလို့ ဆိုပါတယ္။ ေနာက္ရက္ေတြမွာလည္း တျခား႐ြာက လယ္သမားေတြကလည္း  လက္ပံေတာင္းေတာင္အနီးက လယ္ယာေျမေတြမွာ ထြန္ယက္ဖို့ ႐ွိေနတယ္လို့ ဆိုပါတယ္။

မနၱေလးတိုင္းေဒသၾကီးအတြင္း ဧျပီ ၂၂ ရက္ညက ေလျပင္းတိုက္ခတ္မႈေၾကာင့္ အပင္ၾကီးေတြ လဲျပိုခဲ့ျပီး အိမ္တခ်ို့ ပ်က္စီးခဲ့ပါတယ္။ မနၱေလးတိုင္းေဒသၾကီး အမရပူရျမို့နယ္ ငယ္တိုးတိုက္နယ္ ေဈးကုန္းရပ္မွာ  ည ၁၀ နာရီ၀န္းက်င္ေလာက္က တိုက္ခတ္ခဲ့ဲတဲ့ ေလျပင္းေၾကာင့္ လူ ၂ ေယာက္ ဒဏ္ရာရခဲ့ျပီး အေသအေပ်ာက္ေတာ့ မ႐ွိဘူးလို့ မ်က္ျမင္ေတြက ေျပာပါတယ္။ သစ္ပင္ၾကီး ပိေနတဲ့သားအမိ ၂ ေယာက္ကို ၃ နာရီၾကာ ကယ္ထုတ္ခဲ့ရတယ္လို့ ေလျပင္းတိုက္တဲ့ေနရာကို သြားၾကည့္ခဲ့တဲ့ အမရပူရျမို့ေန ကိုေဆြက ဒီဗြီဘီကို ေျပာပါတယ္။ “ညက ၁၀ နာရီေလာက္ အဲကိုေရာက္သြားတယ္၊ ၂ နာရီေလာက္မွျပန္ေရာက္တယ္။ အိမ္ ၃ လံုးပ်က္စီးတယ္။ ၁ အိမ္ကေတာ့ ျပားျပား၀ပ္သြားတယ္၊ ကံေကာင္းတာက အဲအိမ္က လူေတြက ခရီးထြက္သြားေတာ့ အေသအေပ်ာက္မ႐ွိလုိက္ဘူး။ အပင္က လက္ပံပင္ၾကီး၊ ေယာက်္ားၾကီး ၇ ေယာက္ဖက္စာေလာက္႐ွိတယ္၊ အေတာ္ၾကီးတယ္။ ေနာက္ ပိတ္မိေနတဲ့ သားအမိ၂ ေယာက္မွာ တေယာက္ကုိ ၁ နာရီေလာက္မွာ ျပန္ထုတ္လုိက္နုိင္တယ္။ ေနာက္တေယာက္ကုိ ၁ နာရီ ၁၅ မိနစ္ေလာက္မွာ ျပန္ကယ္လုိက္နုိင္တယ္။” ကယ္ဆယ္ေရးလုပ္ခဲ့တဲ့ တိုင္းမီးသတ္ဦးစီးမႉး ဦးၾကည္တုိးက “ေျမစိုက္တဲ့ အိမ္ ၃ လံုးပါ။ သြပ္မိုးထရံကာ ေျမစိုက္ပါ။ ကယ္ထုတ္ထားသူေတြကုိ မနၱေလးေဆး႐ုံၾကီးမွာ အတြင္းလူနာအျဖစ္ကုေနတယ္။ မစုိးရိမ္ရဘူး ေျပာပါတယ္။ သစ္ပင္က အိမ္ေပၚျပိုက်ေတာ့ အိမ္နဲ့သစ္ပင္ၾကားထဲညပ္ေနေတာ့ က်ေနာ္တုိ့ေရာ၊ ၾကက္ေျခနီေရာ၊ လူမႈေရးအသင္းေရာ၊ လူထုေရာ၊ ကရိန္းကားကလည္း လာကူတယ္။ ” ကယ္ဆယ္ေရးမွာ မီးသတ္အျပင္ ခ်မ္းျမသုခ လူမႈကူညီေရးအသင္းနဲ့ အမရေ႐ြွႊကူ လူမႈကူညီေရးအသင္းကလည္း ကူညီခဲ့ပါတယ္။ ဒီေလျပင္းတိုက္ခတ္မႈဟာ ပဲခူးတိုင္းေဒသၾကီး ျပည္ျမို့အတြင္း ေလျပင္းတိုက္ခတ္မႈ ျဖစ္ပြားျပီး ၁ ပတ္အၾကာမွာ ျဖစ္ပြားခဲ့တာပါ။ ဒီေလျပင္းေတြ တိုက္ခတ္မႈနဲ့ ပတ္သက္လို့ မိုးေလ၀သပညာ႐ွင္ ေဒါက္တာထြန္းလြင္က ေလျပင္းတိုက္ခတ္နိုင္တဲ့ အေျခအေနနဲ့ ၾကိုတင္သိ႐ွိနိုင္မယ့္ လကၡဏာေတြကို ေျပာျပပါတယ္။ “ရာသီခ်ိန္အလုိက္ျဖစ္တာေပါ့။ ဒီအခ်ိန္က ျမန္မာနုိင္ငံမွာ ဧျပီ ၁၅ ကေန ေမလအလည္ေလာက္ထိ ရက္ ၃၀ မုိးၾကိုကာလလုိ့ေခၚတယ္ေလ။ မိုးတိမ္ေတာင္ျဖစ္ဖုိ့ potential က မ်ားတယ္ ေလာေလာလဆယ္မွာ။ မိုးတိမ္ေတာင္ေတြက မြန္းလြဲညေနပုိင္းေတြမွာ အားေကာင္းတတ္တယ္။ မိုးတိမ္ေတာင္ဆုိတာက ေအာက္ေျခ ေပ ၁၅၀၀ ေလာက္ထိနိမ့္တယ္။ အေပၚက ၅ ေသာင္းေလာက္ထိျမင့္တယ္။ ကိုယ္နဲ့နီးတယ္၊ အနၱရာယ္႐ွိနုိင္တယ္ဆုိရင္ အသိသာထင္႐ွားဆံုးကေတာ့ လွ်ပ္စီးလက္တာေတြ့မယ္၊ မုိးျခိန္းသံၾကားရမယ္။ ပထမ လွ်ပ္စီးလက္တာေတြ့မယ္၊ မိုးျခိမ္းသံမၾကားရင္ေတာ့ နည္းနည္း အနၱရာယ္ကင္းပါတယ္။ မုိးျခိမ္းသံၾကားရင္ေတာ့ မိမိေနထုိင္ရာအရပ္နဲ့ ၾကားတဲ့သူနဲ့က ေတာ္ေတာ္ေလး နီးသြားျပီ။ သိပၸံလုိဆုိရင္ေတာ့ ၄ မုိင္ထက္ မေ၀းေတာ့ဘူး။ ဒါမ်ိုးက အနၱရာယ္ပုိ႐ွိပါတယ္။”

ပဲခူးတိုင္း ေက်ာက္တံခါးျမို့နယ္ ဇရပ္ျပင္ေက်း႐ြာက ေန့စားလယ္သမားေတြ လုပ္ခ အျပည့္အ၀မရဘဲ ေခါင္းပံုျဖတ္ခံေနရတာကုိ သၾကၤန္မတိုင္ခင္ကတည္းက ေက်း႐ြာအဆင့္မွ ျမို့နယ္အဆင့္ထိ တရား၀င္ တိုင္ၾကားထားေပမယ့္ အခုထိ အေရးမယူေသးဘူးလို့ ဇရပ္ျပင္ေက်း႐ြာ လယ္သမားတဦးက ေျပာပါတယ္။ “လယ္လုပ္သားေတြကုိ ေခၚတုန္းက အမ်ားေပါက္ေဈး ၂ ေထာင္နဲ့ ေခၚျပီးမွ အလုပ္ေတြလည္းျပီးေရာ ၁၈၀၀ ပဲတဲ့။ အမ်ားေပါက္ေဈးဆုိတာ အုပ္စုထဲမွာ ေပါက္တဲ့ေဈး၊ တျခား႐ြာေတြေရာ ျမို့နယ္ကလည္း ၂ ေထာင္လို့ သတ္မွတ္ထားျပီးသားေပါ့။ အလုပ္ခ်ိန္ေတြျပီးေတာ့ ၁၈၀၀ နဲ့ပဲ ႐ွင္းေပးတာေလ။ မေက်နပ္လုိ့ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉးနဲ့ တုိင္ေတာ့ ျပီးေတာ့ ျမို့နယ္ကုိလည္း တင္ထားတာ႐ွိတယ္။ ဒါေပမယ့္ အခုအခ်ိန္ထိ ျမို့နယ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉးကေန စာျပန္မေရာက္လာေသးဘူး။” လုပ္သားေတြကို လက္႐ွိေပါက္ေဈး တေန့ ၂ ေထာင္နႈန္းနဲ့ ေငြ႐ွင္းေပးဖို့ ေက်း႐ြာအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉးမွ ညြွႊန္ၾကားခဲ့ေပမယ့္လည္း လယ္လုပ္တဲ့အဖြဲ့ေတြမွာ ေငြကိုင္ျပီး လုပ္ခ႐ွင္းေပးရတဲ့ တုတ္သူၾကီး ေခၚ လယ္လုပ္သား အဖြဲ့ေခါင္းေဆာင္ေတြက မလိုက္နာပဲ ၁၈၀၀ က်ပ္ မယူရင္ သူတို့ကို လုပ္အားခ မေပးနိုင္ဘူးလို့ ျငင္းဆိုခဲ့ၾကတယ္လုိ့ ဆုိပါတယ္။ တျခားေက်း႐ြာေတြမွာ လုပ္ခအျပည့္ ရၾကေပမယ့္ ဇရပ္ျပင္ေက်း႐ြာတခုတည္း လုပ္ခ ေခါင္းပံုျဖတ္ခံေနရတာလို့ လယ္သမားက ေျပာပါတယ္။ ေက်း႐ြာအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉးမွတဆင့္ ျမို့နယ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးဌာနကို ဆက္လက္ တိုင္ၾကားထားေပမယ့္ တုတ္သူၾကီးေတြရဲ့ လယ္သမားအခ်င္းခ်င္း ေခါင္းပံုျဖတ္မႈကို ေျပလည္ေအာင္ မေျဖ႐ွင္းေပးနိုင္ေသးတာေၾကာင့္ ရက္ေပါင္း ၃၀ ေက်ာ္ ၄၀ ေလာက္ လုပ္ခဲ့ၾကရတဲ့ လယ္လုပ္သားေတြရဲ့ လုပ္အားခေတြ ခုခ်ိန္ထိ္ မရေသးပဲ ျဖစ္ေနတာပါ။

႐ွမ္းျပည္တပ္မေတာ္ေျမာက္ပိုင္းအဖြဲ့နဲ့ အစိုးရတပ္ၾကား ျဖစ္ပြားတဲ့ ပစ္ခတ္မႈေတြေၾကာင့္ ျမို့ေပၚကို တိမ္းေ႐ွာင္လာတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြအတြက္ ႐ွမ္းျပည္နယ္အစိုးရက ေငြနဲ့စားနပ္ရိကၡာ အသံုးအေဆာင္ေတြ သြားေရာက္ေထာက္ပံ့ခဲ့ပါတယ္။ ျပည္နယ္အစိုးရကိုယ္စား တန့္ယန္းျမို့နယ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉး ဦးသက္နိုင္နဲ့ တာ၀န္႐ွိသူေတြ တန့္ယန္းျမို့ေပၚ ေအာင္မဂၤလာ ဘုန္းၾကီးေက်ာင္းမွာ စစ္ေျပးဒုကၡသည္ေတြအတြက္ လာလႉသြားတယ္လို့ ဒုကၡသည္ကူညီေရး ေကာ္မတီအဖြဲ့၀င္ လူငယ္တဦးက ေျပာပါတယ္။ “႐ွမ္းျပည္နယ္အစုိးရ ေထာက္ပံ့တာက ဆန္၊ ဆီ၊ ဆား၊ ရိကၡာေတြေပါ့။ ေငြေၾကးကေတာ့ သိန္း ၆၀ ေက်ာ္တယ္။ တန့္ယန္းက ေစတနာ႐ွင္ေတြလည္း လာလႉသြားၾကတယ္။ ခရိုင္၊ ျမို့နယ္နဲ့ တျခား ဌာနဆုိင္ရာအဖြဲ့အစည္းေတြလည္းပါတယ္။ ဆန္တုိ့၊ ပစၥည္းေတြလာတယ္။ ဒုကၡသည္စခန္းကူညီေနတဲ့ အဖြဲ့နဲ့ ဌာနေပါင္းစံုနဲ့ အစည္းအေ၀းထုိင္ျဖစ္တယ္။ ေရ႐ွည္ ဒုကၡသည္ေတြကုိကူညီဖုိ့ ေကာ္မတီကုိ တရား၀င္ျပန္ဖြဲ့လုိက္တာပါ။” ဒီကေန့ ဖြဲ့စည္္းလိုက္တဲ့  ဒုကၡသည္မ်ားကူညီကယ္ဆယ္ေရးၾကီးၾကပ္ေရးေကာ္မတီ ထဲမွာ ျမို့နယ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးေကာ္မတီ၀င္၊ စာေပနဲ့ယဥ္ေက်းမႈအဖြဲ့၀င္၊ ရပ္မိရပ္ဖေတြနဲ့ လူမႈေရးအဖြဲ့ေတြ ပါ၀င္ျပီး  ဒုကၡသည္ေတြကို ဒီထက္ပိုျပီး စနစ္တက် ကူညီနိုင္မယ္လို့ ဆုိပါတယ္။ တန့္ယန္းျမို့နယ္ လြိုင္ေစး၊ လြိုင္လန္းဘက္မွာ ႐ွမ္းျပည္တပ္မေတာ္ဘက္ကလည္း အခုခ်ိန္ထိ မဆုတ္ခြာသလို အစိုးရတပ္ကလည္း တပ္မဆုတ္ေသးတဲ့အတြက္ တိုက္ပြဲေတြ အခ်ိန္မေ႐ြး ျပန္ျဖစ္နိုင္ေၾကာင္း၊ ေနာက္ဆက္တြဲ စစ္ေဘးေ႐ွာင္ ဒုကၡသည္ေတြလည္း ထပ္မ်ားလာနိုင္တဲ့အတြက္ ၾကိုတင္ျပင္ဆင္တဲ့အေနနဲ့ ေကာ္မတီ ဖြဲ့စည္းရတာလို့ ေျပာပါတယ္။ မေန့ကအထိ ဒုကၡသည္ ၄၀ နီးပါး ထပ္ေရာက္လာတဲ့အတြက္ ဒုကၡသည္ဦးေရ စုစုေပါင္း ၅၀၀ နီးပါး ႐ွိသြားျပီျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီထဲမွာ ၁၂ နွစ္ေအာက္ ကေလးငယ္ တ၀က္ေလာက္ ပါေၾကာင္း၊ ေလာေလာဆယ္ စားေသာက္ဖို့ လံုေလာက္ေပမယ့္ ေနထိုင္ေရးအတြက္ ဘုန္းၾကီးေက်ာင္းနားမွာ တဲေတြ ထပ္ထိုးေပးဖို့ အမိုးအကာနဲ့ အခင္းေတြ လိုအပ္ေနတယ္လို့ ဒုကၡသည္အကူညီေပးေရးအဖြဲ့၀င္ လူငယ္က ေျပာပါတယ္။ မတ္လက စျပီးျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ ပစ္ခတ္မႈေတြမွာ ႐ြာထဲကို လက္နက္ၾကီးက်တာ၊ လူေတြ ထိမွန္တာ၊  စစ္တပ္က ျခိမ္းေျခာက္ေမးျမန္းတာနဲ့ အကာအကြယ္အျဖစ္  ေ႐ွ့ကေန လိုက္ပို့ခိုင္းတာေတြေၾကာင့္ အိုးပစ္အိမ္ပစ္ ထြက္ေျပးေနတဲ့ ႐ြာသားေပါင္း ၂ ေထာင္ ေလာက္႐ွိတယ္လို့ ႐ွမ္းလူ့အခြင့္အေရး မ႑ိုင္က ေျပာပါတယ္။ အဲဒီလူေတြဟာ တန့္ယန္းျမို့နယ္ လြယ္ေစးေက်း႐ြာအုပ္စုထဲမွာပါတဲ့ ႐ြာေပါင္း ၁၆ ႐ြာက ျဖစ္ျပီး ႐ွမ္း၊ လားဟူး၊ လီေ႐ွာ့၊ လြယ္လနဲ့ တအာင္း တိုင္းရင္းသားေတြ ပါ၀င္ၾကပါတယ္။

ရန္ကုန္ျမို့ အင္းစိန္ျမို့နယ္ ေစာ္ဘြားၾကီးကုန္းမွာ အိမ္ေဆာက္ပစၥည္းေတြ ေရာင္းခ်တဲ့ ၀င္းအတြင္းက ေငြလမင္းသံပစၥည္း ေရာင္း၀ယ္ေရးဆုိင္မွာ ဒီေန့ ေန့လယ္ ၂ နာရီခြဲေလာက္မွာ ေပါက္ကြဲမႈ တခုျဖစ္ခဲ့ျပီး လူၾကီး ၂ ဦးနဲ့ ကေလး ၁ ဦးေသဆံုးျပီး ၄ ဦး ဒဏ္ရာရ႐ွိ သြားပါတယ္။ အခင္းျဖစ္ပြားရာေနရာေရာက္ေနတဲ့ ဒီဗြီဘီသတင္းေထာက္ ေအာင္စုိးထုိက္က “ေစာ္ဘြားၾကီးကုန္း ၀င္းထဲမွာ ေပါက္ကြဲမႈျဖစ္တယ္။ အိမ္ေဆာက္ပစၥည္းေရာင္းေနတဲ့ ေငြလမင္းဆုိင္။ ေပါက္တာက သံေတြဘာေတြ ျဖတ္တဲ့အခါမွာ သုံးတဲ့ ေလအုိး႐ွိတယ္။ အဲဒီေလအုိးကေန ေပါက္ကြဲတာ။ အလုပ္သမား ၂ ေယာက္ရယ္၊ ကေလး ၁ ေယာက္ ေသသြားတယ္။ ဒဏ္ရာရသူ ၄ ေယာက္ကုိေတာ့ အင္းစိန္ေဆး႐ုံကုိ ေခၚသြားတယ္။ အဲထဲမွာ အမ်ဳိးသမီးတေယာက္လည္းပါတယ္” လုိ့ ေျပာပါတယ္။ ေသဆုံး ဒဏ္ရာမႈအေျခအေနကုိ အခင္းျဖစ္ပြားရာ ေရာက္႐ွိေနတဲ့ ရဲတပ္ဖြဲ့ကလည္း အတည္ျပုျပီးျပီလုိ့ ဆုိပါတယ္။ “အခုလာျပီးေတာ့ ေသတဲ့သူေတြကုိ လာေဖာ္ထုတ္ေနတယ္။ ေလာေလာဆယ္ ေဒသခံ ရဲေတြ ေရာက္လာတယ္။ ေပါက္ကြဲမႈျဖစ္ပြားေပမယ့္ မီးေလာင္ကၽြမ္းမႈမ႐ွိဘဲ အနီးအနားက ဆုိင္ အေတာ္မ်ားမ်ားလည္း ပ်က္စီးကုန္တယ္လုိ့ ဒီဗြီဘီသတင္းေထာက္က ေျပာပါတယ္။ “ေလအုိးေပါက္တာဆုိေတာ့ မီးမေလာင္ဘူး။ အနီးအနားက ဆုိင္တန္းၾကီးဆုိေတာ့ က်န္တဲ့ဆုိင္ေတြ အကုန္လုံးလည္း ပ်က္စီးကုန္တယ္။ အနီးနားဆုိင္ေတြက ေတာ္ေတာ္ေလးကုိ ပ်က္စီးသြားတယ္။ ေဘးပတ္၀န္းက်င္မွာေတာ့ လူေတြ အထိအခုိက္မ႐ွိဘူး။

ျမန္မာနိုင္ငံအေနနဲ့ ဒီမိုကေရစီနဲ့ မယဥ္ပါးေသးေၾကာင္း၊ ဒီမိုကေရစီကို သြားဖို့ မီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္ေပးရမယ္ ျဖစ္ေၾကာင္း တရားရံုး ၃ ရံုးမွာ တရားစဲြခံထားရတဲ့ ေက်ာင္းသားသမဂၢ အဖဲြ့ခ်ဳပ္ ျဖစ္ေျမာက္ေရးေကာ္မတီ အတြင္းေရးမႉး ကိုရဲမင္းဦးက ေျပာပါတယ္။ ဧျပီ ၂၂ ရက္ ဗဟန္းတရားရံုးကို ရံုးထုတ္စစ္ေဆးစဥ္ တရားရံုးအတြင္းကို မီဒီယာေတြ အပါအ၀င္ သာမန္ျပည္သူလူထုကို ၀င္ေရာက္ၾကားနာခြင့္မေပးတဲ့အေပၚ သူက ခုလို မွတ္ခ်က္ေပး ေျပာဆိုတာ ျဖစ္ပါတယ္။ မီဒီယာေတြနဲ့ ျပည္သူေတြကို ၀င္ခြင့္မေပးတဲ့အတြက္ တရားရံုးျပင္ပမွာ လံုျခံုေရးရဲ တခ်ို့နဲ့ သံဃာေတာ္တခ်ို့ အေျခအတင္ အျငင္းပြားခဲ့ၾကပါတယ္။ ကိုရဲမင္းဦးဟာ ေက်ာက္တံတား တရားရံုး၊ ဗဟန္းတရားရံုး နဲ့ သာေကတျမို့နယ္ တရားရံုးေတြမွာ နိုင္ငံေတာ္ တည္ျငိမ္ေအးခ်မ္းမႈကို ပ်က္ျပားေအာင္ လုပ္မႈ ပုဒ္မ ၅၀၅ (ခ)၊ ပုဒ္မ ၁၅၄ တို့နဲ့ တရားစြဲခံထားရသူ ျဖစ္ပါတယ္။

ဥေရာပသမဂၢ(အီးယူ) အဖြဲ့၀င္အစိုးရေတြက ျမန္မာနိုင္ငံအေပၚ  လက္နက္ပိတ္ဆို့မႈကလြဲျပီး က်န္တဲ့ပိတ္ဆို့ဒဏ္ခတ္မႈေတြ အားလံုး႐ုပ္သိမ္းလိုက္ျပီလို့ ဆံုးျဖတ္လိုက္ပါတယ္။ အီးယူနိုင္ငံျခားေရး၀န္ၾကီးေတြ လူဇင္ဘတ္နိုင္ငံမွာ ဧျပီ ၂၂ ရက္ေန့က ေတြ့ဆံုေဆြးေနြးျပီးေနာက္ ျမန္မာနိုင္ငံရဲ့ နိုင္ငံေရးျပုျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြ အသိအမွတ္ျပုတဲ့အေနနဲ့ ပိတ္ဆို့ဒဏ္ခတ္မႈေတြ ႐ုပ္သိမ္းဖို့ အားလံုး သေဘာတူ ဆံုးျဖတ္လုိက္တာပါ။ အီးယူ နိုင္ငံျခားေရး၀န္ၾကီးမူ၀ါဒဆိုင္ရာ အၾကီးအကဲ ကတ္သရင္းအက္႐ွ္တန္က  “ဒီကေန့  ျမန္မာနိုင္ငံနဲ ့က်မတို့ရဲ့အၾကား အလြန္႐ွည္ၾကာတဲ့ ဆက္ဆံေရးက႑တခုကို နိုင္ငံေရးနဲ့ စီးပြားေရး ပိတ္ဆို့ဒဏ္ခတ္မႈေတြကို ႐ုပ္သိမ္းလိုက္ျခင္းအားျဖင့္ ပိတ္သိမ္းလိုက္ပါျပီ။ လက္နက္ေတြ တင္ပို့မႈ တားဆီးတာပဲ ဆက္က်န္ပါမယ္။ လူ့အခြင့္အေရးကိစၥ၊ ဒီမိုကေရစီေရး၊ ဆင္းရဲမႈတိုက္ဖ်က္ေရးနဲ့ ေရ႐ွည္ျငိမ္ခ်မ္းေရး ေအာင္ျမင္မႈရဖို့ လုပ္စရာေတြအမ်ားၾကီး က်န္ေနေသးတယ္ဆိုတာ က်မတို့ သိပါတယ္။ ဒီစိန္ေခၚမႈေတြကို က်မတို့ ေလ်ာ့မတြက္ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ အခုခ်ိန္ဟာ ေစ့စပ္ညွိနိႈင္းမႈေတ ပိုလုပ္ျပီး အသြင္ကူးေျပာင္းေရး ေ႐ွ့ဆက္သြားေအာင္ ကူညီရမယ့္အခ်ိန္လို့ ယံုၾကည္ပါတယ္။ ဒီစိန္ေခၚမႈေတြအားလံုးဟာ ပြင့္လင္းတဲ့ဒီမိုကရက္တစ္ လူ့အဖြဲ့အစည္းမွာမွ ေျပာလို့ဆုိလုိ့ေကာင္းပါတယ္။ ျပီးေတာ့ က်မတို့အေနနဲ့ အစိုးရနဲ့ တျခားသက္ဆိုင္တဲ့ လူပုဂိၢုလ္အဖြဲ့အစည္းေတြနဲ့ နီးနီးကပ္ကပ္ ဆက္ျပီးေတာ့ အလုပ္လုပ္ဖို့ ေမွ်ာ္လင့္ ထားပါတယ္။ ျမန္မာျပည္သူေတြဟာ ဒီမိုကေရစီ၊ ျငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ ့ၾကြယ္၀ခ်မ္းသာမႈကို အလို႐ွိေနပါတယ္။ ဒါေတြကိုသူတို့ ခံစားရသင့္ပါတယ္။” လို့ ေျပာပါတယ္။ အီးယူဟာ စစ္အစိုးရလက္ထက္က နွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ပိတ္ဆို့ဒဏ္ခတ္မႈေတြ ျပုလုပ္လာရာက သမၼတဦးသိန္းစိန္ အစိုးရတက္ျပီးေနာက္ ျပုျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြ ဆက္တုိက္ေဖာ္ေဆာင္ လာျပီးေနာက္  ျပီးခဲ့တဲ့နွစ္က  ပိတ္ဆို့ဒဏ္ခတ္မႈအေတာ္မ်ားမ်ားကို ဆိုင္းငံ့ထားခဲ့တာပါ။ ျမန္မာနိုင္ငံမွာ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ေတြနဲ့တိုက္ပြဲေတြ၊ မြတ္စလင္ေတြနဲ ့ပဋိပကၡေတြ လတ္တေလာျဖစ္ပြားခဲ့ေပမယ့္  ျမန္မာနိုင္ငံမွာ အီးယူ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြ ရင္းနွီးျမႈပ္နွံမႈေတြလုပ္နိုင္ေအာင္ အခုလုိ ပိတ္ဆို့ဒဏ္ခတ္မႈေတြ ႐ုပ္သိမ္းေပးလိုက္တာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ျဗိတိန္ နိုင္ငံျခားေရး၀န္ၾကီး ၀ီလ်ံဟိတ္ကေတာ့ “က်ေနာ္တို့ ဒီပိတ္ဆို့ဒဏ္ခတ္မႈေတြနဲ့ ျမန္မာျပည္အေျပာင္းအလဲကို အေထာက္အကူျပုခဲ့ပါတယ္။  တကယ္ေတာ့ လြန္ခဲ့တဲ့ တနွစ္ေလာက္က က်ေနာ္တို့ရဲ့ ပိတ္ဆို့ဒဏ္ခတ္မႈေတြကို ဆိုင္းငံ့ထားခဲ့တယ္။ အခုဆံုးျဖတ္ခ်က္က  ပိတ္ဆို့ဒဏ္ခတ္မႈကို  တရား၀င္ ႐ုပ္သိမ္းလိုက္ျပီး၊ ဒီပိတ္ဆို့မႈေတြ ဘယ္လိုနည္းနဲ့မွ သက္ေရာက္မႈ မ႐ွိေတာ့ပါဘူး။ က်ေနာ္တို့ လက္နက္ပိတ္ဆို့မႈကို ဆက္ျပီးထိန္းထားမယ္။ တစံုတခုအေပၚ  ပိတ္ဆို့မႈေတြ၊ တားဆီးမႈေတြဟာ နိုင္ငံတြင္းဖိနွိပ္မႈေတြအတြက္ အသံုးျပုနိုင္ပါတယ္။  ဒါေပမယ့္ ျမန္မာျပည္မွာ မီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္ေတြရလာတာ၊ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ့ လုပ္ဖာ္ကိုင္ဖက္ေတြ ေ႐ြးခ်ယ္ခံရတဲ့ လြွႊတ္ေတာ္ေ႐ြးေကာက္ပြဲေတြလုပ္ခဲ့တာမ်ိုး သိသာထင္႐ွားတဲ့ အေျပာင္းအလဲေတြျဖစ္ခ်ိန္ေရာက္ပါျပီ။  ဒီေျပာင္းလဲမႈ အတိုင္းအတာကို အသိအမွတ္ျပုရပါမယ္။” လို့ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ ျမန္မာအစိုးရ နိုင္ငံျခားေရးဌာနကေတာ့ အီးယူရဲ့ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို ၀မ္းေျမာက္စြာၾကိုဆိုတဲ့အေၾကာင္း ဒီလို႐ုပ္သိမ္းလိုက္တာဟာ ျမန္္မာ-အီးယူဆက္ဆံေရးကို အားေပးရာ ေရာက္တဲ့အျပင္ ပိုမိုနက္႐ွိူင္းက်ယ္ျပန္တဲ့ နွစ္ဘက္ပူးေပါင္း ေဆာင္႐ြက္မႈကို အက်ဳိးျပုေစမယ္လို့ ထုတ္ျပန္ေၾကညာခဲ့ပါတယ္။ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ့ခ်ဳပ္ ဥကၠ႒ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကလည္း အခုလို အီးယူရဲ့ ပိတ္ဆို့ ဒဏ္ခတ္မႈေတြ ႐ုပ္သိမ္းတဲ့အေပၚ ၾကုိဆိုတယ္လို့ ဘီဘီစီ ကမၻာ့တလြွႊားသတင္းဌာနကို ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ့ေတြနဲ့ ဖြဲ့စည္းထားတဲ့ ညီညြတ္ေသာတိုင္းရင္းသား လူမ်ဳိးမ်ား ဖက္ဒရယ္ေကာင္စီ (ယူအန္အက္ဖ္စီ)ကေတာ့  ကခ်င္နဲ့ ႐ွမ္းျပည္ေျမာက္ပိုင္းေတြမွာ တိုက္ပြဲေတြ ဆက္ျဖစ္ပြားေနတာကို ေထာက္ျပျပီး  အစိုးရနဲ့ ျပီးျပည့္စံုတဲ့ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး သေဘာတူညီခ်က္ မရေသးတဲ့အေၾကာင္း၊ ျမန္မာအစိုးရနဲ့ စစ္တပ္အေနနဲ့ ျငိမ္းခ်မ္းေရး၊ ဒီမိုကေရစီေရးနဲ့ လူ့အခြင့္အေရးကို အေလးအနက္ထားလုပ္ေဆာင္လာတဲ့အထိ ပိတ္ဆို့ဒဏ္ခတ္မႈေတြကို မ႐ုပ္သိမ္းဘဲ အရင္အတိုင္း ဆက္ဆိုင္းငံ့ထားဖို့ ေၾကညာခ်က္ ထုတ္ျပီး ျပင္းထန္စြာ ေတာင္းဆိုခဲ့ပါတယ္။ ျဗိတိန္အေျခစိုက္ ဘားမားကန္ပိန္း(ယူေက)အဖြဲ့ကလည္း အီးယူဟာ အက်ဥ္းေထာင္ေတြမွာ မလြတ္ေျမာက္ေသးဘဲ က်န္႐ွိေနေသးတဲ့ နိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြ အေရးကို ပစ္ပယ္ျပီး ပိတ္ဆို့ဒဏ္ခတ္မႈ႐ုပ္သိမ္းတဲ့ အီးယူရဲ့လုပ္ရပ္ကို ႐ႈတ္ခ်လိုက္ပါတယ္။ အီးယူရဲ့ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ဟာ  အလားတူပိတ္ဆို့ဒဏ္ခတ္မႈေတြ ဆိုင္းငံထားတဲ့ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုကိုလည္း ျမန္မာအေပၚ  ပိတ္ဆို့ဒဏ္ခတ္မႈေတြ ႐ုပ္သိမ္းလာေအာင္ ဖိအားတရပ္ျဖစ္လာေစမယ္လုိ့ သံုးသပ္ခ်က္ေတြ ထြက္ေပၚေနပါတယ္။ အေမရိကန္အစိုးရက ျပီးခဲ့တဲ့နွစ္က ျမန္မာနိုင္ငံအေပၚ စီးပြားေရး ပိတ္ဆို့မႈေတြ ဆိုင္းငံ့ေပးခဲ့ျပီး အေမရိကန္ကုမၸဏီေတြကိုလည္း ရင္းနွီးျမႈပ္နွံခြင့္ ခြင့္ျပုေပးခဲ့တာပါ။ ဒါေပမယ့္  အေမရိကန္စီးပြားေရးသမားေတြကေတာ့ ပိတ္ဆို့ဒဏ္ခတ္မႈေတြ အားလံုး႐ုပ္သိမ္းေပးဖု့ိ အစိုးရကို ေတာင္းဆိုေနပါတယ္။

ထိုင္းနိုင္ငံ အလယ္ပိုင္း  ဖစ္္ခ်ပူရီခရိုင္ နဲ့ ခ်ိုင္းယားနတ္ခရိုင္မွာ ဒီရက္ပိုင္းအတြင္း ေမာ္ေတာ္ယာဥ္ မေတာ္တဆထိခိုက္မႈေတြ ျဖစ္ပြားခဲ့ျပီး ယာဥ္ ၂ စီးလံုးမွာ ျမန္မာနိုင္ငံသားေတြ ထိခိုက္ဒဏ္ရာရခဲ့တယ္လို့ ထိုင္းသတင္းဌာနေတြမွာ ေဖာ္ျပသြားပါတယ္။ ပထမျဖစ္စဥ္မွာ ျမန္မာနိုင္္ငံသားတဦး ေမာင္းနွင္တဲ့ အျဖူေရာင္ နစ္ဆန္ ဟိုင္းလပ္ကားတစ္စီးဟာ ဒီမနက္ေစာေစာ ၂ နာရီေလာက္က  ဖစ္ခ်ပူရီ ခရိုင္ ေခၚယြဲ့ျမို့နယ္ ေနာင္ပ႐ုန္း ရပ္ကြက္ထဲမွာ တိမ္းေမွာက္ခဲ့တာျဖစ္ျပီး စီးနင္းလိုက္ပါလာတဲ့ ျမန္မာအလုပ္သမား စုစုေပါင္း ၂၉ ဦးမွာ ၁၇ ဦး ဒဏ္ရာရခဲ့တယ္လို့ ေခၚယြဲ့ျမို့နယ္ ရဲစခန္းတာ၀န္႐ွိသူေတြရဲ့ ေျပာျပခ်က္ကို ကိုးကားျပီး မန္ေနဂ်ာအြန္လိုင္း ထိုင္းသတင္းမွာ ေဖာ္ျပသြားပါတယ္။ ျမန္မာနိုင္္ငံသားတဦး ေမာင္းနွင္တဲ့ အျဖူေရာင္ နစ္ဆန္ ဟိုင္းလပ္ကား အဲဒီအလုပ္သမားေတြအားလံုးဟာ ထိုင္းနိုင္ငံေတာင္ပိုင္း ဆုန္ခလာခရိုင္ ဟတ္ယိုင္ျမို့နယ္က ရာဘာျခံအလုပ္သမားေတြျဖစ္ျပီး သၾကၤန္ပိတ္ရက္ ကန္ခ်နာဘူရီခရိုင္က အျပန္ ခုလို မေတာ္တဆထိခိုက္မႈ ျဖစ္ပြားရတာလို့ သတင္းမွာ ေဖာ္ျပပါတယ္။ ကားေမာင္းသူဟာ အသက္ ၃၈ နွစ္အ႐ြယ္ ေမာင္ကံ ဆိုသူျဖစ္ျပီး  အခင္းျဖစ္ပြားတဲ့ေနရာအေရာက္ အေ႐ွ့က ျဖတ္ေမာင္းတဲ့ ၁၀ ဘီးကားကို ေ႐ွာင္တိမ္းရာမွာ အ႐ွိန္မထိန္းနိုင္ဘဲ အိမ္တအိမ္ေ႐ွ့က အုတ္တိုင္ကို ၀င္တိုက္ျပီး တိမ္းေမွာက္ခဲ့တာပါ။ ကားတိမ္းေမွာက္မႈေၾကာင့္ ဒဏ္ရာရသူ အားလံုးကို ေခၚယြဲ့ျပည္သူ့ေဆးရံုနဲ့ ဖရကၽြမ္းေကာက္ ေဆးရံုမွာ တင္ထားရျပီး ကားေမာင္းသူကို ရဲစခန္းက စစ္ေဆးေမးျမန္းဖို့ ေခၚယူ ထိန္းသိမ္းထားေၾကာင္း၊ စီးနင္းလိုက္ပါလာသူ ျမန္မာအလုပ္သမားေတြရဲ့ သက္ေသအေထာက္အထားေတြလည္း စစ္ေဆးမွာျဖစ္ျပီး တရားမ၀င္ ၀င္လာသူေတြကို လိုအပ္သလို အေရးယူမယ္လို့ ေခၚယြဲ့ရဲစခန္း အထူးစံုစမ္းစစ္ေဆးေရးဌာနက ဗိုလ္မႉး အင္းထဆြန္ ဖလုမ္းဟြမ္က ထိုင္းသတင္းဌာနကို ေျပာသြားပါတယ္။ ဧျပီ ၂၂ ရက္ မနက္ ၅ နာရီခြဲကလည္း ထိုင္းနိုင္ငံ အလယ္ပိုင္း ခ်ိုင္းယားနတ္ခရိုင္ ဆန္ဖယားျမို့နယ္က အာ႐ွလမ္းမၾကီးေပၚမွာ  ခ်င္းမိုင္-ဘန္ေကာက္သြား ခရီးသည္တင္ ၂ ထပ္ ဘတ္စ္ကားၾကီး တိမ္းေမွာက္ခဲ့တာျဖစ္ျပီး အနည္းဆံုးလူ ၁၀ ဦး ဒဏ္ရာရခဲ့တယ္လို့ ခ်န္နယ္ ၃ ထိုင္းတီဗြီသတင္းက ထုတ္လြွႊင့္သြားပါတယ္။ အင္္းထရားထိုး ကုမၸဏီပိုင္ ဘတ္စ္ကားဟာ ထိုင္းနိုင္ငံ ေျမာက္ပိုင္း ခ်င္းမိုင္ကေန ဧျပီ ၂၁ ရက္ေန့ညက ထြက္ခြာလာတာျဖစ္ျပီး ဘန္ေကာက္မေရာက္ခင္ မိုင္တိုင္အမွတ္ ၁၁၂ နဲ့ ၁၂၃ ၾကားမွာ တိမ္းေမွာက္ခဲ့ေၾကာင္း၊  ခရီးသည္တို့ ထြက္ဆိုခ်က္အရ  အသက္ ၅၀ နွစ္အ႐ြယ္ ကားသမားဟာ အခင္းျဖစ္တဲ့ေနရာမွာ အေ႐ွ့က ကုန္တင္ကားတစီးကုိ ေက်ာ္တက္ရာက အ႐ွိန္မထိန္းနိုင္ဘဲ ကားဘီးလည္ျပီး ေဘးက ေခ်ာင္းထဲထိုးက်သြားတယ္လို့ ထိုင္းသတင္းက ေဖာ္ျပပါတယ္။ ကားေပၚမွာ လူေပါင္း ၄၈ ဦး စီးနင္း လိုက္ပါလာျပီး  အနည္းအက်ဥ္းဒဏ္ရာရသူေတြကို ကယ္ဆယ္ေရးလုပ္သားေတြက ေ႐ွးဦး သူနာျပုစုေပးေၾကာင္း၊  ဒဏ္ရာျပင္းတဲ့ ၁၀ ဦး ေဆးရံုတင္ထားရေၾကာင္း၊ အဲဒီထဲမွာ နိုင္ငံျခားသား ၃ ဦးပါျပီး မစၥ ခန္းေအာင္  လို့ေခၚတဲ့  အသက္ ၄၅ နွစ္အ႐ြယ္ ျမန္မာနိုင္ငံက အမ်ိုးသမီးတဦးနဲ့ တ႐ုတ္နိုင္ငံသား ၂ ဦး တို့ ျဖစ္ေၾကာင္း  ဆန္ဖယားျမို့နယ္ရဲစခန္းက ထိုင္းသတင္းဌာနကို ေျပာသြားပါတယ္။